Racjonalista - Strona głównaDo treści


Fundusz Racjonalisty

Wesprzyj nas..
Zarejestrowaliśmy
152.253.671 wizyt
Ponad 1062 autorów napisało dla nas 7296 tekstów. Zajęłyby one 28776 stron A4

Wyszukaj na stronach:

Kryteria szczegółowe

Najnowsze strony..
Archiwum streszczeń..

 Co z Brexitem?
będzie drugie referendum
będzie początkiem końca UE
zyska na nim Wielka Brytania
ostatecznie wzmocni UE
dużo hałasu o nic
  

Oddano 1876 głosów.
Chcesz wiedzieć więcej?
Zamów dobrą książkę.
Propozycje Racjonalisty:
Sklepik "Racjonalisty"

Złota myśl Racjonalisty:
Słowo Bóg nie jest dla mnie niczym więcej, niż wytworem ludzkiej słabości, a Biblia - zbiorem wspaniałych, pierwotnych legend, które są jednak dość dziecinne.
 Społeczeństwo » Młodzież, szkoła, studia

Uświadamianie dzieci [1]
Autor tekstu:

W wychowaniu dziecka zawsze pojawia się taki moment, kiedy zadaje nam ono takie pytania, które wprawiają nas w zakłopotanie i to nie zawsze z powodu tego, że nie znamy na nie odpowiedzi. Są to pytania na ogół dość trudne, co do których najczęściej nie ma zgody wśród osób dorosłych albo wobec których dorośli czują pewne zakłopotanie, jak właściwie przekazać je dziecku.

Chcielibyśmy umieć radzić sobie z odpowiadaniem na takie pytanie. Nie chcielibyśmy też powstrzymywać naszego dziecka przed zadawaniem trudnych pytań. Chcemy jednak być uczciwi wobec naszych dzieci, aby wiedziały, kiedy opowiadamy im bajki a kiedy mówimy prawdę. Nie należy wobec tego na ich poważne pytania opowiadać im bajek.

Są wśród tych pytań takie, z którymi muszą sobie radzić wszystkie rodziny, jak choćby „skąd biorą sie dzieci", a są też takie, przed którymi stają rodzice niewierzący, którzy na ogół muszą przedstawić dziecku swój punkt widzenia na wierzenia religijne o których koledzy i koleżanki z rodzin wierzących uważać będą, że są oczywistą prawdą.

Każdy rodzic powinien znaleźć własny sposób na odpowiadanie dziecku na takie pytania, ale chcemy pokazać, że są tutaj dobre wzorce do naśladowania i przykłady interesujących odpowiedzi.

O tym skąd biorą się dzieci i co robią dorośli ludzie ze sobą nago — opowiada książeczka komiksowa Grethy Fagerstrom i Gunilly Hansson zatytułowana Piotruś, Kasia i maleństwo.

O tym dlaczego należy myśleć krytycznie i zadawać pytania opowiada książeczka Dana Barkera pt. Może tak, może nie. Poradnik dla młodych sceptyków.

O tym dlaczego rodzice nie wierzą w Boga i nie chodzą do kościoła opowiada książeczka Patrika Lindendorfa pt. Boga przecież nie ma. Książka o niewierze w Boga.

O najpopularniejszych religiach mówi książeczka Monique Gilbert pt. Jest wiele wiar. O co pytają dzieci.

O konieczności równości płci mówi Mała książka o feminizmie Sassy Buregren.

O tym dlaczego niektórzy ludzie łączą się w pary tej samej płci mówi książeczka Petera Parnella i Justina Richardsona pt. Z Tango jest nas troje.

Jest wreszcie cała masa pytań z serii dlaczego niebo jest niebieskie a śnieg zimny. Odpowiedzi na takie pytania udziela nauka opowiedziana dla dzieci. Jednymi z najlepszych książeczek pomagających znajdować odpowiedzi na tego rodzaju pytania są dwie serie książeczek wydawnictwa Olesiejuk: „Ciekawe dlaczego" i „Moja najlepsza książka" — razem 80 tytułów.

Jest to pewien kanon lektur uświadamiających, w które warto zaopatrzyć swoje dziecko.

Poniżej dwa fragmenty z podanych wyżej książeczek. Niestety, bez ilustracji.

Krytyczne myślenie i zadawanie pytań

Fragment książeczki dla dzieci Dana Barkera Może tak, może nie. Poradnik dla młodych sceptyków.

W dzisiejszym zdominowanym przez media świecie, nie ma możliwości strzec dziecko przed wszelkimi informacjami, twierdzeniami i pokusami, jakie docierają do młodego człowieka. Najlepszą zatem rzeczą, jaką możemy zrobić to uzbrojenie go w miecz krytycznego myślenia.

Dzieci muszą być nauczane rozwijania swych własnych umysłów już od najmłodszych lat, aby kształtowała się ich przyszła pewność siebie i samodzielność intelektualna. Pozwolenie im na ciekawość, nauczanie ich zadawania pytań pozwoli im na radzenie sobie we wszystkich sferach życia.

*

Sceptycy nie wierzą w cuda. Cud jest czymś, co łamie prawa natury. Jako że prawa natury nigdy nie ulegają zmianie, cud jest czymś niemożliwym. Większość religii opowiada cudowne historie, jak te o zwierzętach mówiących ludzkim językiem. Albo o patykach zamieniających się w węże. Albo o ludziach, którzy znikają sprzed twoich oczu, by się następnie wyłonić z powietrza. Niektóre religie nauczają, że możesz się modlić do boga, aby otrzymać to, o co się modlisz.

Niektóre religie nauczają, że istnieje niewidzialny świat z dziwnymi stworzeniami, takimi jak anioły, demony, duchy i umarli ludzie. Niektóre religie nauczają, że grzmoty są spowodowane przez bogów lub diabłów. Albo o tym, że bogowie lub diabły wywołują choroby, pożary, trzęsienia ziemi lub susze. Sceptycy starają się jednak wyjaśnić te rzeczy bez ignorowania praw natury. Niektórzy ludzie myśleli, że błyskawice zazwyczaj były zsyłane przez rozzłoszczonego boga. Obecnie jednak wiemy, że błyskawica jest wyładowaniem elektrycznym.

Nauka jest sposobem na poznawanie świata. Naukowcy są ludźmi, którzy starają się dowiedzieć, co jest prawdą a co fałszem na temat rzeczywistości. Nie każdy może być naukowcem. Każdy jednak może posługiwać się nauką. Aby być dobrym naukowcem musisz bardzo starannie przestrzegać pewnych reguł.

Pierwszą regułą nauki jest:

Nie wierz wszystkiemu, co słyszysz lub widzisz.

Jeśli coś jest prawdą, powinieneś móc sam to sprawdzić. Jeśli ani ty, ani inni ludzie nie są w stanie tego sprawdzić, jak wówczas możesz wiedzieć, czy jest to prawdą?

Istnieje wiele sposobów, aby sprawdzić różne rzeczy. Zadawanie pytań jest jednym z dobrych sposobów, aby coś sprawdzić.

Poza zadawaniem pytań naukowcy mają specjalne urządzenia do sprawdzania rzeczy, takie jak teleskopy, mikroskopy, radary, sonary, termometry czy szkła powiększające.

Komputery i książki to także dobre sposoby na sprawdzanie różnych rzeczy.

Nawet jednak jeśli nie posiadasz specjalnych urządzeń, to masz własne oczy i uszy. Twoje ciało jest urządzeniem naukowym, które może widzieć, słyszeć, czuć, smakować i odczuwać.

Jest dobrym pomysłem, aby próbować sprawdzać różne rzeczy na kilka sposobów. Na przykład, jeśli jedna osoba mówi ci, że widziała coś, to może być prawda. Ale może to też nie być prawdą. Jeśli dwie lub więcej osób mówi ci, że widziały tę samą rzecz, czy to nie pewniejsze? Ale nawet jeśli milion ludzi twierdzi, że coś jest prawdą, i tak powinieneś sam próbować to sprawdzić.

Dobry naukowiec jest jak detektyw. (...)

Inną regułą nauki jest:

Powtórz to.

Jeśli sprawdzisz coś raz, powinieneś móc sprawdzić to ponownie. Jeśli robisz test lub eksperyment, powinieneś móc powtórzyć go. Jeśli nie możesz powtórzyć testu, to nie ma możliwości, aby być naprawdę pewnym, czy coś jest prawdą lub fałszem.

Na przykład, jeśli ktoś mówi, że przewidział przyszłość, poproś go, aby zrobił to ponownie. Może miał po prostu szczęście i dobrze trafił. Jeśli jednak nie może on powtórzyć tego kilkakrotnie, to nie ma sposobu na udowodnienie, że mówił prawdę.

Jeśli ktoś twierdzi, że coś uniosło się dzięki jego myślom, poproś go, aby uczynił to ponownie.

Jeśli ktoś twierdzi, że wyleczył z choroby za pomocą magii lub modlitw, poproś go, aby uczynił to ponownie.

Jeśli coś jest rzeczywiście prawdziwe, powinno dać się powtarzać.

Kolejną regułą nauki jest:

Spróbuj wykazać, że to nieprawda.

Nie próbuj po prostu dowodzić, że coś jest prawdą. Dobry sceptyk próbuje także wykazać, że coś jest fałszywe.

Pomyśl: Jeśli coś jest prawdziwe, to znaczy, że nie jest fałszywe. Jeśli postarasz się wykazać fałsz i ci się nie uda, to będzie znaczyło, że to prawdopodobnie prawda.

Jeśli nie potrafisz wymyślić sposobu, aby dowieść, że coś może być fałszywe, to nie ma możliwości, aby dowiedzieć się, czy jest to prawdą.

Chodzi bowiem o to, że jest bardzo trudno wykazać, że coś jest prawdą. Na ogół znacznie łatwiej wykazać fałsz.

Na przykład, jak możesz udowodnić, że wszystkie niedźwiedzie polarne są białe? Możesz oglądnąć każdego z osobna niedźwiedzia polarnego na świecie. Jeśli widziałeś tysiąc białych niedźwiedzi polarnych, to wciąż nie dowodzi, że wszystkie niedźwiedzie polarne są białe. Ale co jeśli zobaczysz jednego czarnego lub czerwonego niedźwiedzia polarnego? Wtedy udowodnisz, że nie wszystkie są białe. Jeśli nie możesz znaleźć żadnego niedźwiedzia polarnego, który nie jest biały, wtedy pomagasz dowieść, że wszystkie niedźwiedzie polarne są białe.

To może się wydawać dziwne, ale czasami najlepszym sposobem, aby dowieść, że coś jest prawdziwe, jest spróbować dowieść, że jest fałszywe.

Inną dobrą regułą nauki jest:

Przyjmij proste wyjaśnienie.

Czasami są różne sposoby na wyjaśnienie czegoś. Jeśli jeden z nich jest skomplikowany a inny prosty, naukowcy zazwyczaj przyjmują prosty sposób.

Na przykład, dlaczego przedmioty spadają? Jednym ze sposobów wyjaśnienia tego jest przyjęcie, że istnieją niewidzialne ptaki, które pchają je do ziemi, kiedy je wypuścisz. Innym sposobem na wyjaśnienie tego jest grawitacja. Jeśli odpowiedzialne miałyby być niewidzialne ptaki, to skąd możesz wiedzieć, że one istnieją? Dlaczego ich nie słyszymy? Gdzie one mieszkają i co jedzą? Dlaczego pchają przedmioty wyłącznie w dół, a nie także w górę? Jak wiele ich jest i jak się dowiadują, że zamierzasz coś wypuścić? To wyjaśnienie nie jest zatem zbyt proste. Grawitacja jest prostszym wyjaśnieniem. Grawitacja oznacza, że wszystko przyciąga się nawzajem. Jako że ziemia jest większa niż jabłko, jabłko spadnie na ziemię. Ziemia też porusza się nieznacznie ku jabłku, ale nie możesz tego zauważyć.

Jeśli ktokolwiek chce, abyś uwierzył w coś, co wydaje się dziwaczne, może jest prostsze wyjaśnienie tego czegoś. Może ten ktoś się myli. A może wyolbrzymia — robi z opowieści coś więcej niż jest w istocie. Może po prostu kłamie. A może myśli, że mówi prawdę, podczas gdy powtarza po prostu błędy lub kłamstwa kogoś innego. Może nie starał się dostatecznie odnaleźć prostszego wyjaśnienia.

A może to w istocie jest prawdą, ale jednak zawsze powinnaś samodzielnie sprawdzić, czy nie ma prostszej odpowiedzi.

Bardzo ważną regułą nauki jest:

To musi mieć sens.

Jeśli coś jest prawdą, to nie może być mętne. Powinno być logiczne. To znaczy, że powinnaś zastanowić się starannie, czy wydaje się to mieć sens.


1 2 Dalej..

 Po przeczytaniu tego tekstu, czytelnicy często wybierają też:
Rzecznik przemówił w sprawie „elfów”
Rozsądnie o globalnym ociepleniu

 Zobacz komentarze (13)..   


« Młodzież, szkoła, studia   (Publikacja: 21-05-2010 )

 Wyślij mailem..     
Wersja do druku    PDF    MS Word

Mariusz Agnosiewicz
Redaktor naczelny Racjonalisty, założyciel PSR, prezes Fundacji Wolnej Myśli. Autor książek Kościół a faszyzm (2009), Heretyckie dziedzictwo Europy (2011), trylogii Kryminalne dzieje papiestwa: Tom I (2011), Tom II (2012), Zapomniane dzieje Polski (2014).
 Strona www autora

 Liczba tekstów na portalu: 928  Pokaż inne teksty autora
 Liczba tłumaczeń: 3  Pokaż tłumaczenia autora
 Najnowszy tekst autora: Piwo - płyn ustrojowy cywilizacji
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl. Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie, bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
str. 7310 
   Chcesz mieć więcej? Załóż konto czytelnika
[ Regulamin publikacji ] [ Bannery ] [ Mapa portalu ] [ Reklama ] [ Sklep ] [ Zarejestruj się ] [ Kontakt ]
Racjonalista © Copyright 2000-2018 (e-mail: redakcja | administrator)
Fundacja Wolnej Myśli, konto bankowe 101140 2017 0000 4002 1048 6365