Racjonalista - Strona głównaDo treści


Fundusz Racjonalisty

Wesprzyj nas..
Zarejestrowaliśmy
154.081.100 wizyt
Ponad 1061 autorów napisało dla nas 7298 tekstów. Zajęłyby one 28799 stron A4

Wyszukaj na stronach:

Kryteria szczegółowe

Najnowsze strony..
Archiwum streszczeń..

 Co z Brexitem?
będzie drugie referendum
będzie początkiem końca UE
zyska na nim Wielka Brytania
ostatecznie wzmocni UE
dużo hałasu o nic
  

Oddano 2734 głosów.
Chcesz wiedzieć więcej?
Zamów dobrą książkę.
Propozycje Racjonalisty:
Sklepik "Racjonalisty"

Złota myśl Racjonalisty:
Zawsze przebaczaj swoim wrogom : nic nie zdoła bardziej ich rozzłościć.
 Prawo » Prawo wyznaniowe » Fundusz Kościelny

Opinia na temat senackiego projektu ustawy O zniesieniu Funduszu Kościelnego
Autor tekstu:

Opiniowany tekst (druk senacki nr 771) jest projektem aktu ustawodawczego, który zmieni stan prawny stworzony przez cytowane w tym tekście ustawy, znosząc Fundusz Kościelny i obciążając duchownych (lub zwierzchnie instytucje wyznaniowe) kosztami ich ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i zdrowotnego. W obszernym uzasadnieniu projektodawcy przedstawiają genezę Funduszu Kościelnego, jego pierwotne oraz później sformułowane cele, i wykazują, że powody, dla których państwo przez wiele dziesięcioleci przeznaczało na te cele znaczne środki budżetowe, w ostatnich latach przestały istnieć. Najkrócej mówiąc, straty materialne poniesione przez kościoły i inne związki wyznaniowe (w lwiej części przez Kościół Katolicki) w następstwie przejęcia przez państwo pół wieku temu tzw. dóbr martwej ręki, które to straty Fundusz Kościelny miał rekompensować, zostały w całości, jeśli nie z nawiązką, wyrównane po zaistnieniu prawnej możliwości odzyskania tych dóbr (z której skorzystał głównie Kościół Katolicki) oraz otrzymywania w darze od państwa gruntów na ziemiach zachodnich i północnych. W tej sytuacji dalsze utrzymywanie Funduszu Kościelnego stało się bezprzedmiotowe; ponieważ zaś składki na ubezpieczenie duchownych stanowią od lat ponad 90% wydatków Funduszu, projekt ustawy o jego likwidacji jest wyrazem woli zaprzestania finansowania tych składek z budżetu państwa.

Trudno byłoby podważyć zasadność tego projektu. W warunkach, warunkach jakich został wysunięty, jest on w istocie projektem odebrania duchownym pewnego wyjątkowego, osobistego przywileju, z którego korzystają oni ogólnospołecznym kosztem, nie zaś projektem cofnięcia należnego im prawa do rekompensaty za straty, spowodowane przejściem na ogólnospołeczną własność części ich dóbr materialnych. Filozofia demokratycznego prawa przewiduje wprawdzie możliwość, możliwość nawet obowiązek finansowania przez społeczeństwo pewnych potrzeb jednostek i grup nie tylko w trybie rekompensaty za straty tego rodzaju, jednakże wyłącznie w przypadkach, gdy uzasadniają to powszechnie podzielane intuicje moralne, poczucie solidarności lub sprawiedliwości społecznej. Motywacje takie leżą u źródeł przyznawania rozmaitych przywilejów materialnych osobom, których sytuacja życiowa jest (trwale lub przejściowo) znacznie trudniejsza od przeciętnej, umożliwiając im samodzielne finansowanie swoich potrzeb lub zobowiązań. Sytuacja duchownych w Polsce z pewnością do takich nie należy. Obciążanie budżetu państwa kosztami ich własnego ubezpieczenia społecznego, od ponoszenia których nie są zwolnieni ludzie nieporównanie ubożsi, stoi więc w jawnej sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości obywateli wobec prawa.

Charakter niczym nie usprawiedliwionych przywilejów mają w rzeczywistości także liczne inne szczególne uprawnienia duchownych i instytucji wyznaniowych. Przyznane im znaczące ulgi podatkowe i celne, które uszczuplają wpływy do budżetu państwa, bywają wykorzystywane, wbrew nominalnym celom, do pomnażania bogactw osobistych. Dotyczy to także bezpośrednich dotacji publicznych, których Fundusz Kościelny stanowi tylko jedną z wielu form. Dotacje te, udzielane m.in. przez wojewodów, samorządy i przedsiębiorstwa państwowe, nie są nawet ewidencjonowane, co uniemożliwia ustalenie ich łącznych rozmiarów, a sposób, w jaki są wykorzystywane, pozostaje poza wszelką kontrolą społeczną [ 1 ].

Jednakże nawet wtedy, gdy te publiczne dotacje służą do realizacji celów, na które zostały przyznane, ich zasadność często jest wątpliwa. Tylko nieliczne z owych celów (wśród nich konserwacja i remonty zabytkowych obiektów sakralnych) wolno uznać za ochronę lub przysparzanie jakiegoś dobra ogólnospołecznego; większość innych (np. kościelna działalność oświatowo-wychowawcza) jest tak nierozerwalnie sprzęgnięta z uprawianiem indoktrynacji religijnej, iż kosztami takich działań nie powinno się obciążać ani wyznawców innych religii, ani przeciwnych krzewieniu jakiejkolwiek religii ateistów i agnostyków. Praktykowana w wielu krajach zasada finansowania, w takiej czy innej formie, działalności instytucji wyznaniowych wyłącznie przez osoby danego wyznania wydaje się najbardziej sprawiedliwa i rozumna.

Tak więc, opiniowana tu senacka inicjatywa ustawodawcza usunie — jeśli zostanie przyjęta - tylko jeden z punktów na długiej liście spraw dotyczących relacji Państwo-Kościół, które wymagają nowych, rozsądnych regulacji prawnych. Jako przysłowiowy „pierwszy krok we właściwym kierunku" inicjatywa ta zasługuje na pełne poparcie. Jestem przekonana, że spotka się ona z aprobatą szerokich kręgów polskiego społeczeństwa, nie tylko lewicowych.

Warszawa, 15 września 2004


 Po przeczytaniu tego tekstu, czytelnicy często wybierają też:
Dwa konie z rzędem...
Opinia prawna o projekcie ustawy o zniesieniu Funduszu Kościelnego

 Dodaj komentarz do strony..   


 Przypisy:
[ 1 ] Wyrywkowe dane na ten temat, które bywają podawane przez media, pozwalają ocenić skalę takich wydatków z pieniędzy publicznych jako bardzo dużą. Na przykład, według jednej z publikacji, niepełna lista wydatków tego rodzaju, poniesionych przez KGHM Polska Miedź S.A. obejmuje: dotację dla Fundacji Społecznej im. Św. Antoniego w Warszawie — 300 tys. zł; darowiznę dla parafii pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny w Głogowie — 450 tys. zł; darowiznę dla parafii św. Brygidy w Gdańsku — 450 tys. zł; dotacje dla diecezji legnickiej, zielonogórsko-gorzowskiej i archidiecezji wrocławskiej — po 50 tys. zł miesięcznie; dotację dla Katolickiego Radia Plus w Legnicy — 8100 zł miesięcznie; dotację dla Katolickiego Radia Głogów — 5 tys. miesięcznie; darowiznę dla Kurii Metropolitalnej we Wrocławiu, w postaci samochodu o wartości 196.918 zł; dotację dla Salezjańskiej Organizacji Sportowej z Warszawy — 150 tys. zł.

« Fundusz Kościelny   (Publikacja: 20-12-2004 )

 Wyślij mailem..     
Wersja do druku    PDF    MS Word

Barbara Stanosz
Filozof, logik, publicystka; emerytowany profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka popularnych książek i podręczników do logiki oraz prac z dziedziny logicznej teorii języka. Współzałożycielka i redaktor naczelny czasopisma Bez Dogmatu. Tłumaczka literatury filozoficznej. Ostatnia książka: "W cieniu Kościoła czyli demokracja po polsku" (2004)
 Strona www autora

 Liczba tekstów na portalu: 19  Pokaż inne teksty autora
 Najnowszy tekst autora: Filozoficzne podstawy ateizmu
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl. Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie, bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
str. 3829 
   Chcesz mieć więcej? Załóż konto czytelnika
[ Regulamin publikacji ] [ Bannery ] [ Mapa portalu ] [ Reklama ] [ Sklep ] [ Zarejestruj się ] [ Kontakt ]
Racjonalista © Copyright 2000-2018 (e-mail: redakcja | administrator)
Fundacja Wolnej Myśli, konto bankowe 101140 2017 0000 4002 1048 6365