Racjonalista - Strona głównaDo treści


Fundusz Racjonalisty

Wesprzyj nas..
Zarejestrowaliśmy
190.819.449 wizyt
Ponad 1065 autorów napisało dla nas 7365 tekstów. Zajęłyby one 29038 stron A4

Wyszukaj na stronach:

Kryteria szczegółowe

Najnowsze strony..
Archiwum streszczeń..

 Wojna na Ukrainie skończy się w 2022?
Raczej tak
Chyba tak
Nie wiem
Chyba nie
Raczej nie
  

Oddano 727 głosów.
Chcesz wiedzieć więcej?
Zamów dobrą książkę.
Propozycje Racjonalisty:
Sklepik "Racjonalisty"
Mariusz Agnosiewicz - Zapomniane dzieje Polski
Mariusz Agnosiewicz - Heretyckie dziedzictwo Europy

Złota myśl Racjonalisty:
"Sursum corda, ale nie wyżej mózgu."
 Kościół i Katolicyzm » Historia Kościoła » Kościół w Polsce

Krzyżacy w dziejach Polski [2]
Autor tekstu:

W 1440 roku utworzony został na zjazdach w Elblągu i Kwidzynie Związek Pruski wymierzony przeciw Krzyżakom. On to połączył w walce z nimi rycerstwo i miasta pruskie oraz szukał oparcia w państwie polskim. Ostra walka polityczna podjęta przeciw Związkowi przez cieszących się poparciem papiestwa i cesarstwa Krzyżaków doprowadziły w lutym 1454 roku do wybuchu powstania w całym państwie krzyżackim. Zakon został pozbawiony większości swoich zamków, a Związek Pruski poddał całość ziem pruskich Kazimierzowi Jagiellończykowi, który 6 III 1454 roku wydał tzw. „Przywilej Inkorporacji Prus do Korony". Akt inkorporacji Prus wyrażał dążenie społeczeństwa polskiego do zjednoczenia ziem polskich w jednym państwie, odzyskania przez Polskę jej wybrzeża morskiego i ujścia Wisły. Opór stawiany przez Wielkiego Mistrza Ludwika von Erlichshausena na zamku malborskim oraz pomoc zbrojna spowodowały przewlekłe działania tzw. Wojny Trzynastoletniej (1453- 1466). Zakończył je traktat toruński z 19 X 1466 roku, który, akcentując wcielenie całości ziem pruskich do Polski, oddawał pod bezpośrednią jej władzę Pomorze Gdańskie i Powiśle z Malborkiem. Krzyżakom pozostawił jednak wschodnią część Powiśla, Mazury i Dolne Prusy z Królewcem jako lenno. Wielcy Mistrzowie mieli składać odtąd po odbiorze przysięgę wierności królom polskim, oraz służyć im radą i zbrojną pomocą. Zakon usiłował jednak wyłamać się spod zwierzchnictwa Polski, argumentując podległość jego ziem w Prusach wyłącznie papiestwu.

Wielki Mistrz Książę Fryderyk odmówił złożenia przysięgi wierności przed władcą Polski, a jego następca Albrecht Hohenzollern kontynuował tę politykę przy poparciu Habsburgów, dążąc do obalenia traktatu toruńskiego i ponownego zagarnięcia ziem utraconych w 1466 roku. Stało się to przyczyną kolejnej wojny polsko- krzyżackiej (1519- 1521), przerwanej rozejmem w Toruniu. Albrecht, pozbawiony pomocy z Rzeszy zdecydował się przejść na luteranizm i dokonać sekularyzacji objętych reformą Prus Krzyżackich. Zygmunt Stary, obawiając się dalszych komplikacji wyraził na to zgodę. 10 IV 1525 roku Mistrz Albrecht złożył mu w Krakowie hołd lenny jako świecki książę w Prusach. Zakon został w ten sposób definitywnie usunięty z Prus, choć skutki jego polityki osadniczo-narodowościowej nad Morzem Bałtyckim przetrwały stulecia i miały (w przyszłości) groźne dla Polski konsekwencje.

Krzyżacy pozostali jeszcze w Inflantach; jakkolwiek znacznie słabsi i gorzej zorganizowani od Krzyżaków Pruskich uniezależnili się i praktycznie stanowili odrębne państwo. Próby ekspansji na wschód podejmowane jeszcze w XIV wieku natrafiły na opór szybko rozwijającego się państwa moskiewskiego, które pod wodza Iwana III zagroziło nawet samym Inflantom.

Po sekularyzacji Krzyżaków w Prusach wśród członków Zakonu Inflanckiego zaczęły się rozpowszechniać prądy reformacji, pojawiły się tendencje zmierzające do sekularyzacji Zakonu. W sytuacji rozprężenia wewnętrznego i osłabienia Zakonu w 1558 roku nastąpił wybuch wojny inflanckiej. Wobec niepowodzenia obrony przeprowadzono w 1561 roku sekularyzację Zakonu i poddano Inflanty Polsce i Litwie.

Zakon przetrwał tylko w uszczuplonych rozmiarach w Niemczech i Austrii, wegetując pod opieką Habsburgów. W 1929 roku został przekształcony w zakon duchowny z siedzibą w Wiedniu, gdzie istnieje obecnie jako niewielka kongregacja zakonna. Posiada on także kilka domów zakonnych w Niemczech i północnych Włoszech. Z jego wielkich wpływów i przywilejów pozostało Zakonowi tylko nadawanie godności tzw. Honorowych Rycerzy osobom świeckim. Godność tę otrzymał m.in. kanclerz K. Adenauer.

Bibliografia:
Tadeusz Manteuffel, Historia Polski, Tom I i II, Warszawa 1957
Tadeusz Manteuffel, Historia Powszechna – Średniowiecze, Warszawa 1990
Juliusz Bardach, Historia Państwa i Prawa Polski, Warszawa 1965
Encyklopedia PWN 1990


1 2 

 Po przeczytaniu tego tekstu, czytelnicy często wybierają też:
Krzyżacy i Prusowie
Racjonalista.pl (PL)

 Dodaj komentarz do strony..   Zobacz komentarze (6)..   


« Kościół w Polsce   (Publikacja: 21-07-2002 Ostatnia zmiana: 06-09-2003)

 Wyślij mailem..     
Wersja do druku    PDF    MS Word

Szymon Gruszczyński
Publicysta Racjonalisty
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl. Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie, bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
str. 1308 
   Chcesz mieć więcej? Załóż konto czytelnika
[ Regulamin publikacji ] [ Bannery ] [ Mapa portalu ] [ Reklama ] [ Sklep ] [ Zarejestruj się ] [ Kontakt ]
Racjonalista © Copyright 2000-2018 (e-mail: redakcja | administrator)
Fundacja Wolnej Myśli, konto bankowe 101140 2017 0000 4002 1048 6365