Racjonalista - Strona głównaDo treści


Fundusz Racjonalisty

Wesprzyj nas..
Zarejestrowaliśmy
157.049.026 wizyt
Ponad 1063 autorów napisało dla nas 7302 tekstów. Zajęłyby one 28805 stron A4

Wyszukaj na stronach:

Kryteria szczegółowe

Najnowsze strony..
Archiwum streszczeń..

 Czy jesteś zadowolony/a z życia?
Tak
Nie
Nie wiem
  

Oddano 577 głosów.
Chcesz wiedzieć więcej?
Zamów dobrą książkę.
Propozycje Racjonalisty:
Sklepik "Racjonalisty"

Złota myśl Racjonalisty:
Od dawna zresztą wiadomo, że tam, gdzie królują Prawdziwe Wartości, zwykłym wiedzie się znacznie gorzej.
 Biblia » Stary Testament » Analizy egzegetyczne ST

Jahwe, niewolnictwo i ofiary z ludzi [1]
Autor tekstu:

Dygresje starotestamentowe cz. 3

Jahwe i handel niewolnikami

„Przed Bogiem wszyscy jesteśmy równi”. Jedno ze sztandarowych haseł chrześcijan, w kontekście historycznym i roli, jaką odgrywał Kościół w konserwacji status quo już od czasów rzymskich po wszelakie rewolucje, zarówno obyczajowe jak i społeczne, jawi się jako kolejny pusty slogan eklezjastycznej propagandy, skierowanej ku maluczkim, czyli typowemu stadku wiernych, zatrwożonych Słowem Boga wydobywającym się z ust równie boskiego kapłana. Przed Bogiem wszyscy jesteśmy więc równi, ale są równi i równiejsi, co widać ma każdym kroku. Inną kwestią pozostaje status niewolników, którzy w Starym Testamencie traktowani są jak majątek ruchomy i wobec których stosowane są inne prawa, jak i wobec tych, którzy dokonują względem nich aktów gwałtu. Jeśli przykładowo za zabójstwo człowieka nakładana jest kara śmierci, tak za zabójstwo niewolnika grzywna, podobnie spółkowanie z niewolnicą należącą do innego człowieka nie jest traktowane jako cudzołóstwo tylko występek wymagający ofiary z barana [ 1 ]. Jeżeli pan przyczyni się do śmierci własnego niewolnika może nawet całkowicie uniknąć jakiejkolwiek kary, o ile ten będzie konać jeszcze z dzień lub dwa:

21:20 Jeżeli ktoś pobije kijem swojego niewolnika albo swoją niewolnicę tak, że umrą pod jego ręką, winien być surowo ukarany.

21:21 Jeżeli jednak przeżyją dzień lub dwa, to nie będzie podlegał karze, gdyż są jego własnością.

Ot, jak widać bóg jest miłosierny.

Szczegółowe wytyczne i przepisy dotyczące – de facto – handlu żywym towarem, znajdziemy zarówno w Ks. Kapłańskiej (III Mojż.):

25:44 Co do twojego niewolnika i twojej niewolnicy, których chciałbyś mieć, to niewolników i niewolnice kupujcie od narodów, które są wokoło was.

25:45 Również spośród synów osiedleńców mieszkających z wami kupujcie ich i spośród ich potomków, którzy są z wami, których zrodzili w waszej ziemi. Oni mogą być waszą własnością.

25:46 Będziecie ich przekazywać po sobie na dziedziczną własność synom swoim na zawsze. Jako niewolników mieć ich będziecie. Lecz z waszymi braćmi, synami izraelskimi, nie będziecie obchodzić się surowo.

jak i Wyjścia (II Mojż), gdzie znajdziemy również pozwolenie na sprzedaż i zniewalanie własnych córek:

21:02 Jeżeli kupisz niewolnika hebrajskiego, sześć lat służyć ci będzie, a siódmego wyjdzie na wolność bez okupu.

21:03 Jeżeli sam przyszedł, odejdzie sam; a jeżeli był żonaty, i żona z nim odejdzie.

21:04 Jeżeli jego pan dał mu żonę, a ona urodziła mu synów lub córki, żona i jej dzieci należeć będą do pana, a on odejdzie sam.

21:05 Jeżeli niewolnik oświadczy wyraźnie: Miłuję mojego pana, moją żonę i moje dzieci i nie chcę wyjść na wolność,

21:06 Wtedy jego pan zaprowadzi go przed Boga, potem postawi go u drzwi albo u odrzwi i przekłuje mu pan jego ucho szydłem, i będzie niewolnikiem jego na zawsze.

21:07 Jeżeli zaś ktoś sprzeda swoją córkę jako niewolnicę, to ona nie odejdzie, tak jak odchodzą niewolnicy.

21:08 Jeżeli nie spodoba się swemu panu, który ją przeznaczył dla siebie, niech ją pozwoli wykupić. Jednak nie ma prawa sprzedać jej obcemu ludowi, bo postąpiłby wobec niej wiarołomnie.

21:09 Jeżeli przeznaczył ją dla swego syna, postąpi z nią według prawa dotyczącego córek.

Na ile szacowana jest wartość niewolnika? Jeśli zabodzie go wół, właściciel otrzyma 30 sykli srebra rekompensaty, a zwierzę zginie [ 2 ]. Tak przy okazji. Jakże łatwo dzisiejszym frustratom religijnym przedkładać na światło dzienne cytaty np. nt zabijania homoseksualistów, jako prawo nadane przez Boga, pomijając wersety przed czy po. Bo może wtedy okazać się, że Jahwe bogiem miłościwym nie jest, płód nie jest dla niego człowiekiem [ 3 ], równie naturalne, co mordowanie gejów jest składanie ofiar z ludzi, zabijanie czarownic, palenie nierządnic na stosach czy, z innej beczki, wielożeństwo, tudzież niewolnictwo. Boski Humanitaryzm!

Jahwe, cena człowieka i ofiary z ludzi

Dla wielu działalność kościelna ma charakter nie tyle religijny, co biznesowy, co szczególnie widoczne jest w czasach społeczeństwa konsumpcyjnego. Religia staje się towarem, zbawienie, odpuszczenie grzechów, ślub, pogrzeb, możliwość zobaczenia swego pasterza na kolędzie. Wszystko ma swoją cenę, choć niekoniecznie wartość. W zasadzie nic nowego i nawet Stary Testament zawiera fragmenty dosyć wymowne i specyficzne w kontekście wartości człowieka wobec Boga. Przy okazji przyjrzeć się możemy kolejnym sposobom na kreatywne tłumaczenie oryginalnych treści, po to, by jak najbardziej były przyswajalne dla chrześcijańskiego odbiorcy.

27 rozdział Księgi Kapłańskiej zawiera szczegółowe zapisy poświęcone kwestiom ofiar wotywnych, kolejno z ludzi, zwierząt, domów i ziemi, przeznaczanych dla kasty kapłańskiej, ich wykupu oraz zasad „taboo”. Nas interesują pierwsze fragmenty, gdzie przedstawiony jest cennik osobowy „ludzkich dusz”, czytaj: ludzi, i który to fragment przeróżnie jest interpretowany i tłumaczony. Spójrzmy na przekład B.Warszawskiej, gdzie mowa jest o „jakichś ślubach dotyczących jakichś osób”:

27:01 I przemówił Pan do Mojżesza tymi słowy:
27:02 Mów do synów izraelskich i powiedz im tak: Jeżeli kto składa Panu jakieś szczególne ślubowanie dotyczące jakichś osób według twojej oceny,
27:03 To twoja ocena będzie taka: Za mężczyznę od dwudziestu lat do lat sześćdziesięciu będzie twoja ocena wynosiła pięćdziesiąt sykli srebra według sykla świątynnego.
27:04 Jeżeli to jest kobieta, to twoja ocena będzie wynosiła trzydzieści sykli.
27:05 Jeżeli chodzi o młodzież od pięciu do dwudziestu lat, to twoja ocena będzie wynosiła za rodzaj męski dwadzieścia sykli, a za rodzaj żeński dziesięć sykli.
27:06 Jeżeli chodzi o dziecko od jednego miesiąca do pięciu lat, to twoja ocena będzie wynosiła za dziecko płci męskiej pięć sykli srebra, a za dziecko płci żeńskiej twoja ocena będzie wynosiła trzy sykle srebra.
27:07 Jeżeli chodzi o sześćdziesięcioletniego i wyżej, to za mężczyznę twoja ocena będzie wynosiła piętnaście sykli, a za kobietę dziesięć sykli.
27:08 Jeżeli jest za ubogi, aby zapłacić według takiej twojej oceny, postawią go przed kapłanem, a kapłan go oszacuje. Zależnie od tego, na ile stać ślubującego, kapłan go oszacuje.

Jak widać nawet ubogi nie może liczyć na ulgę finansową w oczach Pana, a wartość kobiety jest mniej więcej o 1/3 mniejsza od mężczyzny, ale nie to nas w tej chwili będzie interesować, tylko samo kontekst znaczeniowy. Jaki jest więc sens początkowego fragmentu i czego dotyczy?

Poza tym, co to jest „jakieś szczególne ślubowanie” względem „jakichś osób”? Słaby dzień boskiego kronikarza czy problemy z tłumaczeniem biblijnych specjalistów? Bez problemu można przyjąć za pewnik drugą opcję. Biblia Tysiąclecia ma tutaj przekład równie niedookreślony:

02 Mów do Izraelitów i powiedz im: Jeżeli kto chce się uiścić ze ślubu, według twojej oceny dotyczącego jakiejś osoby wobec Pana,

Czasami powtarzalność pewnych zwrotów w polskich przekładach nowo- i starotestamentowych każe mi zastanawiać się, kto od kogo kopiował i kim się wzorował bo uzyskanie tak podobnych sformułowań przy samodzielnej pracy jest wręcz niemożliwe. Dla równowagi podamy jeszcze tłumaczenie Świadków Jehowy, które czasami, a raczej często, mnie zadziwia, z jednej strony dosłownością, z drugiej – używaną stylistyką i słownictwem:

27:2 "Przemów do synów Izraela i powiedz im: 'Jeśli ktoś składa szczególny ślub, ofiarując Jehowie dusze według wartości szacunkowej,

Brzmi ciekawiej. Wartość szacunkowa duszy? Dosłowniej powinno brzmieć:

ofiarując Jehowie ludzi według wartości szacunkowej,

W wersji B. Żydowskiej czytamy:

27:2 speak to the Israelites and say to them: [This is the law] when a person expresses a vow to donate to God the endowment valuation of a person.

27:3 The endowment valuation of a 20 to 60 year old male shall be 50 shekels according to the sanctuary standard.

27:4 For a woman, this endowment valuation shall be 30 shekels.… [ 4 ]

Świetny przekład New Living Translation ma tutaj z kolei:

2 “Give the following instructions to the people of Israel. If anyone makes a special vow to dedicate someone to the Lord by paying the value of that person, 3 here is the scale of values to be used. A man between the ages of twenty and sixty is valued at fifty shekels[a] of silver, as measured by the sanctuary shekel. …

8 If you desire to make such a vow but cannot afford to pay the required amount, take the person to the priest. He will determine the amount for you to pay based on what you can afford. [ 5 ]


1 2 Dalej..

 Po przeczytaniu tego tekstu, czytelnicy często wybierają też:
Kompozycja Prehistorii Biblijnej
Jahwe - Bóg Niszczyciel

 Zobacz komentarze (6)..   


 Przypisy:
[ 1 ] Jeżeli nie napisano inaczej – wszelkie przekłady wg tzw. Biblii Warszawskiej: Biblia, to jest Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Warszawa 1981. III Mojż. 19:20-21: Jeżeli mężczyzna będzie obcował cieleśnie z kobietą, a ona jest niewolnicą przeznaczoną dla innego męża, lecz jeszcze nie wykupioną z niewoli lub jeszcze nie obdarzoną wolnością, należy go ukarać, lecz nie będą ukarani śmiercią, gdyż ona nie została wyzwolona. Przyprowadzi więc jako swoją ofiarę pokutną dla Pana do wejścia do Namiotu Zgromadzenia barana ofiary pokutnej.
[ 2 ] 2 Mj 21:32 Jeżeli wół zabodzie niewolnika albo niewolnicę, należy dać jego panu trzydzieści sykli srebra, a wół będzie ukamienowany.
[ 3 ] 2 Mj 21:22 Jeżeli dwaj mężowie się biją, a przy tym uderzą kobietę brzemienną tak, że poroni, ale nie poniesie dalszej szkody, to sprawca zapłaci grzywnę, jaką mu wyznaczy mąż tej kobiety, a uiści ją w obecności rozjemców. 21:23 Jeżeli zaś poniesie dalszą szkodę, to wtedy da życie za życie.
[ 4 ] Navigating the Bible II; użyty tu zwrot Endowment valuation oznacza wartość dotacji, obdarzenia, zapisu.

« Analizy egzegetyczne ST   (Publikacja: 11-08-2008 )

 Wyślij mailem..     
Wersja do druku    PDF    MS Word

Krzysztof Sykta
Zajmuje się głównie biblistyką i religioznawstwem. Prowadzi stronę synopsa.pl. Skończył ekonomię, jest dyrektorem w izbie gospodarczej i redaktorem w Magazynie Przedsiębiorczości i Integracji Lokalnej IMPULS. Był redaktorem naczelnym ezinu Playback.pl
 Strona www autora

 Liczba tekstów na portalu: 102  Pokaż inne teksty autora
 Najnowszy tekst autora: Niezmienność Pisma
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl. Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie, bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
str. 6009 
   Chcesz mieć więcej? Załóż konto czytelnika
[ Regulamin publikacji ] [ Bannery ] [ Mapa portalu ] [ Reklama ] [ Sklep ] [ Zarejestruj się ] [ Kontakt ]
Racjonalista © Copyright 2000-2018 (e-mail: redakcja | administrator)
Fundacja Wolnej Myśli, konto bankowe 101140 2017 0000 4002 1048 6365