Racjonalista - Strona głównaDo treści


Fundusz Racjonalisty

Wesprzyj nas..
Zarejestrowaliśmy
199.970.321 wizyt
Ponad 1065 autorów napisało dla nas 7364 tekstów. Zajęłyby one 29017 stron A4

Wyszukaj na stronach:

Kryteria szczegółowe

Najnowsze strony..
Archiwum streszczeń..

 Czy konflikt w Gazie skończy się w 2024?
Raczej tak
Chyba tak
Nie wiem
Chyba nie
Raczej nie
  

Oddano 280 głosów.
Chcesz wiedzieć więcej?
Zamów dobrą książkę.
Propozycje Racjonalisty:
Sklepik "Racjonalisty"

Złota myśl Racjonalisty:
Przeciwności losu uczą mądrości, powodzenie ją odbiera.
 Prawo » Prawo administracyjne

Obywatel parias [2]
Autor tekstu:

Nabór do służby cywilnej, bez względu na to, na jakie stanowiska ma się odbywać, i bez względu na to, jak nazwana została konkretna procedura, jest niczym innym, jak staraniem się obywatela o pracę w administracji publicznej. Z tego punktu widzenia każdy obywatel starający się o pracę — w trybie naboru „otwartego i konkurencyjnego" — ma, zgodnie z zasadami równości konstytucyjnej, takie same prawa.

Gdyby więc przyjąć, że przepis art. 45 usc daje prawo kontroli działania organu administracji publicznej wyłącznie jednej grupie, osobom biorącym udział w naborze na wyższe stanowiska w służbie cywilnej, to prowadziłoby to do uprzywilejowania jednej grupy obywateli, względem drugiej, w takiej samej sytuacji starania się o pracę. Nie ma żadnego uzasadnienia dokonywania takiego rozróżniania w przyznaniu uprawnień części obywateli, a odebraniu ich innej części.

W przeciwnym razie należałoby uznać, że większe uprawnienia — prawo do odwołania od treści rozstrzygnięcia, de facto kontroli władczych rozstrzygnięć organu administracji publicznej — wynika z samego faktu przystąpienia do procedury rekrutacyjnej na wyższe stanowiska. Byłby to w istocie wyraz dyskryminacji tej grupy obywateli, którzy przystępują do procedur rekrutacyjnych na stanowiska pozostałe.

Zatem z punktu widzenia konstytucyjnych praw obywatelskich wymowa obydwu wyżej wskazanych przepisów wydaje się być zrozumiała i racjonalna. Art. 45 daje prawo do odwołania od wyników konkursu, nie wskazując, że chodzi o tylko jeden rodzaj konkursu. Przeciwnie, zachowując ogólność takiej konstrukcji, zachowuje spójność z art. 5 usc, a przede wszystkim nie narusza konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Tę zasadę zdają się naruszać sposoby interpretacji, które odbierają jednej z grup obywateli prawo do weryfikacji działania organów administracji publicznej.

Rozstrzygnięcia zapadające w procedurach naboru, o których mowa w art. 21 usc, a ściślej zatwierdzania przez dyrektora generalnego propozycji komisji kwalifikacyjnej, o wyborze kandydata, są również rozstrzygnięciami wywołującymi skutki prawne identyczne, jak w przypadku rozstrzygnięć w procedurze naboru, o której mowa w art. 41 ust. 2 usc i są podstawą nawiązania stosunku pracy.

Nasuwa się tu analogia do instytucji decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 104 Kpa i innych z nim ściśle związanych, jak choćby art. 28 Kpa, objaśniającym pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym. Warto byłoby podjąć rozważania na takim gruncie, gdyż z punktu widzenia ustawy o służbie cywilnej, a w szerszym ujęciu systemu prawa administracyjnego, przyjęcie zasad związanych z tym obszarem mogłoby wprowadzić zupełnie nową jakość rozumienia sposobów budowy struktury korpusu służby cywilnej.

Należy podkreślić, iż żaden z przepisów ustawy o służbie cywilnej, będącej aktem prawnym z zakresu prawa administracyjnego [ 5 ], nie wyłącza stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Zasada równości wyrażona w art. 32 Konstytucji RP powinna być również, jak się wydaje, brana pod uwagę w związku z jawnością przeprowadzanych procedur.

Prawo do odwołania, o którym mowa w art. 45 usc, daje uprawnienie biorącemu udział w konkursie, o którym mowa w art. 41 usc, zapoznania się z dokumentacją postępowania, uchwały komisji kwalifikacyjnej rozstrzygającej procedurę naboru. Wydaje się to oczywiste, gdyż w przeciwnym wypadku uprawnienie do odwołania byłoby iluzoryczne. W praktyce, niestety, tak jest w istocie, o czym niejednokrotnie już pisano w innych tekstach, ukazujących rzeczywistość niczym zasady sądów kapturowych, gdzie uczestnik nie wie do końca, w jaki sposób i na jakich zasadach przebiegają oceny poszczególnych kandydatów.

Za jeden z podstawowych elementów powinien być zatem uznany poziom kwalifikacji kontrkandydatów. Prawo do zapoznania się z uchwałą komisji dotyczy tu zarówno uczestnika konkursu, który nie został wskazany przez komisję, jak i tego, który wskazany został.

Art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej mówi o ograniczeniu prawa do ochrony danych osobowych w stosunku do funkcjonariuszy publicznych, ale też i wówczas, gdy "(...) osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (...)."Każdy przystępujący do procedury konkursowej na wolne stanowisko w służbie cywilnej, bez względu na rodzaj tego stanowiska, składa oświadczenie o zgodzie „na przetwarzanie swoich danych osobowych dla celów rekrutacji".

Pojęcie "przetwarzania danych osobowych" zdefiniowane jest w art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, a w definicji tej zawiera się m.in. i taka operacja, jak "udostępniane danych". Wprawdzie nie ma zdefiniowanego pojęcia „rekrutacji", ale wydaje się właściwe rozumienie tego pojęcia jako całej procedury zmierzającej do wyłonienia najlepszego kandydata w trybie konkurencyjnym. Zaś jednym z elementów trybu konkurencyjnego w naborze do korpusu służby cywilnej z całą pewnością jest porównanie poziomu kwalifikacji kandydatów ubiegających się o to samo stanowisko.

Nic nie uzasadnia poglądu, by taka zgoda kierowana była do konkretnego, zamkniętego kręgu adresatów. Zwłaszcza, że enumeratywne wskazanie osób, które jako jedyne miałyby prawo do poznania danych osobowych kandydata, jest praktycznie niemożliwe. Przede wszystkim z tego powodu, że komisje kwalifikacyjne, jak wynika z badań w instytucjach, ustalane są czasem ad hoc, na ogół później, niż złożone zostają oferty. W praktyce oznacza to, że każdy pracownik danej instytucji może się w takiej komisji znaleźć i tym samym zapoznać się z danymi osobowymi kandydatów. Ponadto zapewnienie ochrony danych osobowych przed dostępem do nich osób postronnych z tego urzędu, też w praktyce byłoby iluzoryczne.

Dlaczego zatem to samo oświadczenie składane przez kandydatów w procedurze naboru, o której mowa w art. 21 usc, nie stanowi — zdaniem wielu urzędników - podstawy do ujawnienia kwalifikacji kandydatów, trudno pojąć.

Wynikałoby z tego, że w tym zakresie również następuje niezrozumiałe rozróżnienie w stosunku do praw obywatelskich, tyle że w stronę przeciwną. Przystępujący do konkursu na wyższe stanowiska mają mniejsze prawa do ochrony danych osobowych, niż kandydaci na stanowiska pozostałe. Jeszcze bardziej znaczącą dwoistość daje się zauważyć już po nawiązaniu stosunku pracy obydwóch kandydatów. Obydwaj uzyskują status funkcjonariusza publicznego, zatem do obydwu powinien mieć zastosowanie przepis art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tymczasem w odniesieniu do pracowników administracji rządowej, członków korpusu służby cywilnej, obejmujących stanowiska inne, niż określone jako grupa stanowisk wyższych, zasada ta zdaje się nie działać.

Zdaniem reprezentujących wiele urzędów administracji publicznej — nomen omen też funkcjonariuszy publicznych i to wysokich szczebli — dane osobowe w zakresie kwalifikacji kandydata wybranego i zatrudnionego nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast dane o kwalifikacjach funkcjonariusza publicznego, obejmującego wyższe stanowisko w służbie cywilnej, również członka korpusu służby cywilnej, prezentowane są — w bardzo ograniczonym jednakże zakresie — np. na stronach internetowych Urzędu Służby Cywilnej.

Skąd bierze się ta dwoistość pojmowania statusu funkcjonariusza publicznego, w żadnej z wielu wypowiedzi czy opinii nigdy nie wyjaśniono. Nie wydaje się, by odmowa udzielenia informacji o kwalifikacjach kandydatów biorących udział w konkurencyjnym naborze do służby cywilnej, a zwłaszcza tych zaproszonych do rozmów kwalifikacyjnych, miała uzasadnienie w szablonowo powoływanej ustawie o ochronie danych osobowych. Na ogół zresztą bez wskazywania konkretnych przepisów.

Jeszcze mniej prawdopodobna jest zasadność odmowy ujawnienia informacji o kwalifikacjach kandydata wybranego i zatrudnionego. Jego status określa art.. 115 § 13 pkt 4 Kodeksu karnego, co daje podstawę do zastosowania przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Warto w tym miejscu wspomnieć też o ustanowionym Kodeksie Etyki Służby Cywilnej [ 6 ], polecając go jako lekturę całościową niektórym z wymienionych w niniejszym opracowaniu członkom korpusu służby cywilnej. Tu przytaczając cytat jednego z zapisów § 2 pkt 9 Kodeksu: "(...) Członek korpusu służby cywilnej wykonuje obowiązki rzetelnie, a w szczególności: (...) rozumie i aprobuje fakt, iż podjęcie pracy w służbie publicznej oznacza zgodę na ograniczenie zasady poufności informacji dotyczącej również jego życia osobistego(...)".

Wydaje się, że rozumienie, a tym bardziej akceptowanie zasad Kodeksu Etyki Służby Cywilnej nie jest zjawiskiem powszechnym wśród członków korpusu służby cywilnej. Sześć lat trwa ta sytuacja i dopiero teraz dostrzeżono jej nienormalność, choć podstawami nowelizacji nie są bynajmniej sprzeczności konstytucyjne. Na podstawie praktycznych badań stosowania przepisów ustawy o służbie cywilnej można się spodziewać, mimo projektowanych zmian w zakresie jawności, jeszcze niejednej niespodzianki. Pomysłowość urzędnicza zdaje się nie mieć granic zwłaszcza, że za kuriozalność wielu rozstrzygnięć i ich uzasadnień — czasem na granicy infantylności — i tak nikt nie ponosi żadnej odpowiedzialności.

Racjonalność regulacji w przepisach o służbie cywilnej potrafi zdumiewać w wielu punktach zwłaszcza, gdy zacznie się je rozpatrywać właśnie na gruncie zasad konstytucyjnych. Najbardziej zdumiewa fakt, że ta sama osoba w zależności od tego, o jakie stanowiska i procedury chodzi, raz ma prawo do kontroli działań organu administracji publicznej, a innym razem tego prawa nie ma. Raz ma prawo po wygranym konkursie objąć wyższe stanowisko w służbie cywilnej bez zagadkowych ograniczeń, a innym razem w tym samym konkursie inny zwycięzca zależny jest od kaprysu urzędnika.

W tym zakresie obecny projekt nowelizacji nic nie zmienia.

Raz jest się obywatelem RP, a innym razem pariasem.


1 2 

 Po przeczytaniu tego tekstu, czytelnicy często wybierają też:
Urzędnik – zjawisko nadprzyrodzone
Reguła symbiozy

 Dodaj komentarz do strony..   


 Przypisy:
[ 5 ] Zdaniem niektórych, w tym Szefa Służby Cywilnej, ustawa należy do dziedziny prawa pracy, choć w części dotyczącej procedur naboru na wolne stanowiska z prawem pracy nie ma nic wspólnego.
[ 6 ] Zarządzenie Nr 114 Prezesa Rady ministrów z dnia 11 października 2002 r. (M. P. Nr 46, poz. 683).

« Prawo administracyjne   (Publikacja: 24-07-2005 )

 Wyślij mailem..   
Wersja do druku    PDF    MS Word

Witold Filipowicz
Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, magister administracji, studium podyplomowe integracji europejskiej. Wieloletni pracownik administracji rządowej szczebla centralnego, w tym na stanowiskach kierowniczych, specjalista z zakresu zamówień publicznych i funkcjonowania administracji. Autor szeregu publikacji, m.in. w "Dziś", Komentarze", "Forum Akademickie", "Obywatel" oraz na wielu serwisach internetowych publicystyki niezależnej, autor raportu "Służba cywilna III RP: zapomniany obszar", prezentowanego i opublikowanego na stronach Fundacji Batorego w Programie Przeciw Korupcji.

 Liczba tekstów na portalu: 21  Pokaż inne teksty autora
 Najnowszy tekst autora: Przekrzywiona opaska Temidy
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl. Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie, bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
str. 4269 
   Chcesz mieć więcej? Załóż konto czytelnika
[ Regulamin publikacji ] [ Bannery ] [ Mapa portalu ] [ Reklama ] [ Sklep ] [ Zarejestruj się ] [ Kontakt ]
Racjonalista © Copyright 2000-2018 (e-mail: redakcja | administrator)
Fundacja Wolnej Myśli, konto bankowe 101140 2017 0000 4002 1048 6365