Racjonalista - Strona głównaDo treści


Fundusz Racjonalisty

Wesprzyj nas..
Zarejestrowaliśmy
153.514.374 wizyty
Ponad 1061 autorów napisało dla nas 7297 tekstów. Zajęłyby one 28797 stron A4

Wyszukaj na stronach:

Kryteria szczegółowe

Najnowsze strony..
Archiwum streszczeń..

 Co z Brexitem?
będzie drugie referendum
będzie początkiem końca UE
zyska na nim Wielka Brytania
ostatecznie wzmocni UE
dużo hałasu o nic
  

Oddano 2517 głosów.
Chcesz wiedzieć więcej?
Zamów dobrą książkę.
Propozycje Racjonalisty:
Sklepik "Racjonalisty"

Złota myśl Racjonalisty:
"Z niejakim osłupieniem czytam lub słyszę wyznania wiary w rozum i rozsądek obywateli III Rzeczypospolitej. Mogę od biedy pojąć, że akurat politycy nam je objawiają. Taki polityk rozumuje następująco: gdy będę sławił pod niebiosa mądrość wyborców, to oni chętnie uwierzą i złożą w urnie kwit z moim nazwiskiem, o co właśnie chodzi. Polityków więc rozumiem - kto nie z nami, ten przeciw Dobru i Prawdzie,..
 Społeczeństwo » Socjologia

Komunikacja w organizacji [1]
Autor tekstu:

W codziennym życiu nie zdajemy sobie sprawy z jej istnienia, z istnienia komunikacji, która jest zjawiskiem całkowicie oczywistym i naturalnym, jednak ma ona ogromny wpływ na nas i nasze otoczenie. Porozumiewamy się, aby zdobyć informacje, uczyć się, stworzyć i podtrzymać więzi międzyludzkie, a także wpływać na innych i budować swój wizerunek w ich świadomości, krótko mówiąc – komunikacja jest nam niezbędna do życia, a brak komunikacji nie jest możliwy.

Psychologowie szacują, że na porozumiewanie się z innymi ludźmi przeznaczamy poza godzinami snu około 70% czasu. W tym 32% zajmuje nam mówienie i 42-57% słuchanie. Dane te dobitnie wskazują, że zdecydowaną większość potrzeb i zadań życiowych realizujemy za pomocą komunikowania się. Umiejętność komunikowania się jest ważna nie tylko w zawodach wymagających kontaktowania się z innymi ludźmi. Osobisty wymiar komunikowania się z innymi ludźmi decyduje o typie kontaktów pomiędzy osobami.

Termin „komunikowanie” po raz pierwszy został użyty przez Charlesa H. Cooleya w jego pierwszej pracy zatytułowanej The Theory of Transportation z 1894 roku. [ 1 ]

Pojęcie komunikowanie pochodzi z łacińskiego communico, oznaczającego „czynić wspólnym, coś z kimś dzielić”, a także „komuś czegoś użyczyć, udzielić, dopuścić do udziału”. Polskie określenie komunikacja jest bliskie znaczeniowo angielskim „communication” oraz „communicate”. Najczęściej komunikowanie się rozumiemy jako przekazywanie wiadomości pomiędzy nadawcą, a odbiorcą. Pełny proces komunikowania się powinien przebiegać w dwóch kierunkach. Z jednej strony nadawca przekazuje swój komunikat, z drugiej odbiorca reaguje w taki sposób, że zwrotnie przesyła wiadomość nadawcy. Na taką dwukierunkowość procesu komunikowania się wskazuje również Zbigniew Nęcki definiując komunikowanie się interpersonalne, jako podejmowaną w określonym kontekście wymianę werbalnych, wokalnych i niewerbalnych sygnałów (symboli) w celu osiągnięcia lepszego poziomu współdziałania. [ 2 ] Brak skutecznej komunikacji jest jedną z najpoważniejszych przeszkód na drodze do efektywnej działalności grupowej. Dotyczy to zarówno przekazywania odpowiednich wiadomości, jak również rozumienia ich znaczeń.

Analizując znaczenie komunikacji w grupie czy organizacji należy podkreślić, iż stanowi ona podstawę zasadniczych funkcji, takich jak sprawowanie kontroli, motywowanie, wyrażanie uczuć oraz informowanie. Zarówno formalna, jak i nieformalna komunikacja służy kontrolowaniu zachowania członków organizacji poprzez komunikowanie pożądanego sposobu zachowania bądź przeciwstawiając się postępowaniu niewłaściwemu. Komunikacja może sprzyjać motywacji, gdyż za jej pośrednictwem uświadamiamy członkom organizacji, czego się od nich oczekuje, jak mogą poprawić swoją efektywność, czy jakie popełniają błędy. Informowanie o celach i przekazywanie informacji zwrotnej o postępach w ich osiąganiu pobudza motywację. Komunikacja umożliwia również wyrażanie uczuć i zaspokajanie potrzeb społecznych, stanowiąc mechanizm wyrażania zadowolenia czy frustracji. Funkcjonowanie w zespołach wymaga ujawniania uczuć i emocji, zarówno pozytywnych, jak u negatywnych, co jest możliwe właśnie dzięki komunikowaniu się ich członków. Przekazywanie danych czy informacji stanowi niezbędny składnik procesu podejmowania decyzji. Dzięki komunikacji możliwe staje się zatem skuteczniejsze działanie przy mniejszym poziomie ryzyka. Każdy proces komunikowania się pełni przynajmniej jedną ze wspomnianych funkcji i jest przez to niezbędnym elementem funkcjonowania w relacjach z innymi ludźmi.

Podstawowe modele komunikowania

Do grupy modeli podstawowych zalicza się te modele, które powstały jako jedne z pierwszych i które zdominowały, przynajmniej na jakiś czas, naukę o komunikowaniu. Były modelami powszechnie obowiązującymi i stosowanymi przez kolejne pokolenia komunikologów, dlatego niektóre z nich traktuje się jako modele wzorcowe. Wywierały i wywierają nadal potężny wpływ na sposób myślenia uczonych.

Model aktu perswazyjnego Lasswella (1948)

Jest to najbardziej znany model komunikacyjny, który na stałe zapisał się w teorii komunikowania jako pewien wzorzec. Model Harolda Lasswella stanowił podstawę analizy dla wielu uczonych, doczekał się licznych interpretacji i rozszerzeń, będąc także punktem wyjścia do budowy innych modeli. Jest to klasyczny linearny model opisowy.

Lasswell przy konstrukcji swego modelu oparł się na tzw. Arystotelesowskiej triadzie komunikowania-nadawcy (mówcy), przekazie (treści przemówienia) i odbiorcy (słuchacza), czyli na trzech podstawowych elementach, bez których proces komunikowania byłby niemożliwy. Badacz ujął proces porozumiewania się ludzi w formie pięciu fundamentalnych pytań:
— kto mówi?
— co mówi ?
— za pośrednictwem jakiego kanału mówi ?
— z jakim skutkiem mówi? [ 3 ]

Model przekazu sygnałów Shannona i Weavera (1948)

Model matematyczny przepływu sygnałów powstał w tym samym czasie, co model wyżej opisany i okazał się równie wpływowy. W zamierzeniu jego twórców dotyczył transmisji sygnałów w strukturach technicznych, takich jak telefon czy telegraf. Prosty zabieg zastąpienia „nadajnika” nadawcą, a „odbiornika” odbiorcą pozwolił na recepcję tego modelu przez naukę o komunikowaniu i zastosowanie go do analizy procesów porozumiewania się ludzi. Należy go zakwalifikować do kategorii modeli operacyjnych, bowiem pozwala przewidywać przebieg procesu. C. Shannon i W. Weaver wprowadzili nowe kategorie, takie jak szum informacyjny (źródło zakłóceń), przepustowość kanału, kod (kodowanie – sygnał nadany i odkodowanie – sygnał odebrany). Celem badaczy było stworzenie ogólnego modelu komunikowania, który byłby podstawą teorii informacji, odnoszącej się do procesów wymiany informacji.

Model wspólnoty doświadczeń Schramma (1954)

Pierwszym z badaczy komunikowania, który zdecydował się zakwestionować model Shannona i skonstruować taki, który by lepiej odzwierciedlał charakter procesu porozumiewania się, zarówno na poziomie interpersonalnym jak i masowym, był Wilbur Schramm. Punkt odniesienia dla tego wybitnego amerykańskiego uczonego stanowił model cybernetyczny, odwołujący się do repertuaru nadawcy i odbiorcy. [ 4 ] Komunikowanie oznaczało dla Schramma dzielenie się jednostki jej doświadczeniami i uczestniczenie w pewnej wspólnocie z inną bądź innymi jednostkami. Do zaistnienia takiego procesu autor uważał, iż niezbędna jest obecność trzech elementów, takich jak:
— źródła, którym może być osoba lub organizacja,
— przekaz, który może być rozpowszechniany w rozmaitych formach ekspresyjnych,
— adresat, czyli jednostka lub publiczność środków masowego przekazu.

Z trzema podstawowymi elementami składowymi procesu komunikowania są związane fazy jego przebiegu. Pierwszy z nich polega na kodowaniu przez źródło, następny to interpretacja zawarta w przekazie i ostatni dotyczy dekodowania przez adresata. Dla badacza najważniejsze w takim procesie jest „zsynchronizowanie” źródła z adresatem, tj. połączenie ich wspólnymi ideami, wiedzą, postawami etc.

System komunikowania organizacyjnego

System komunikowania organizacyjnego wykształcił się jako jeden z pierwszych. Odpowiada on procesom komunikowania na poziomie grupowym i międzygrupowym, co sprawia, że spośród wszystkich systemów komunikowania społecznego ma największy zasięg. Uczestnikami tego systemu są jednostki, które z reguły dobrowolnie wstępują do organizacji. Organizację tę cechuje wewnętrzna, zamknięta i hierarchiczna struktura z jasno określonymi rolami jej członków – z wąską grupą zarządzających i szeroką grupą podporządkowanych. Kontakty oraz relacje między uczestnikami systemu mają charakter przymusowy, formalny i organizacyjny. Komunikaty przepływają w zdecydowanej większości od góry do dołu, w formie obligatoryjnych poleceń czy zaleceń. Wszyscy uczestnicy systemu mają przydzielone zadania i obowiązki, które wykonują w celu osiągnięcia określonych celów. Reguły postępowania mają charakter prawny, a zachowaniem członków rządzą przyjęte przez organizację normy, zwyczaje i rytuały.

Charakter procesów porozumiewania się w organizacji

W systemie komunikowania organizacyjnego mamy do czynienia z komunikowaniem wewnętrznym w ramach zamkniętej struktury, przebiegającym na dwóch poziomach: interpersonalnym i grupowym

Komunikowanie interpersonalne wiąże się z osobistymi kontaktami członków systemu i przekazywaniem informacji od kierownika (menedżera) w dół struktury. Od tego typu styczności zależy efektywność procesów komunikowania, w których rolę znamienną odgrywa styl porozumiewania się przełożonych z podwładnymi, otwartość na sugestie i opinie uczestników systemu, a także sprzężenie zwrotne.

W literaturze przedmiotu wymienia się najczęściej cztery typy kierowników:
— typ autorytarny, odrzucający strategię otwartości i sprzężenia zwrotnego, blokujący kreatywność podwładnych, wyobcowany i zachowujący dystans;
— typ permisywny wiążący się z osobowością introwertyczną, nie potrafiący wyrażać swoich uczuć, a więc przez to mało otwarty, polegający na strategii sprzężenia zwrotnego;
— typ zapatrzony w siebie i w swoje pomysły, dzielący się z podwładnymi własnymi opiniami, ale nie dopuszczający koncepcji i idei innych osób, nastawiony na autoprezentację, realizujący strategię otwartości kosztem sprzężenia zwrotnego;
— typ demokratyczny, najbardziej efektywny w procesie porozumiewania się z podwładnymi, realizujący w praktyce strategię otwartości i sprzężenia zwrotnego. [ 5 ]

Komunikowanie grupowe

Komunikowanie grupowe jest nieodłącznym elementem systemu komunikowania organizacyjnego. Wielkość każdej organizacji może być zróżnicowana: od małych instytucji, w których wszyscy członkowie znają się osobiście, aż po szerokie struktury o szerokim zasięgu terytorialnym jak np. partia polityczna. W łonie jednej struktury powstają i działają różne grupy.. Mogą one mieć charakter formalny lub nieformalny. Grupy formalne to wszelkiego rodzaju grupy nakazowe i zespoły zadaniowe, natomiast grupy nieformalne to grupy interesów i grupy przyjacielskie, towarzyskie. Typ grupy i jej usytuowanie w kompleksowej strukturze determinuje praktykę komunikacyjną organizacji.


1 2 Dalej..

 Po przeczytaniu tego tekstu, czytelnicy często wybierają też:
Komunikacja jako transmisja przekazu
Feministyczny głos przeciw feminizacji form męskich


 Przypisy:
[ 1 ] J. Szacki, Historia myśli socjologicznej , t. II, PWN, Warszawa 1983, s. 596.
[ 2 ] Z. Necki, Komunikacja międzyludzka . Wyd. Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków 1996, s. 109.
[ 3 ] H. Lasswell, The Structure and Function of Communication in Society , [w:] L. Bryson, The Communication of Ideas , Harper, New York 1948.
[ 4 ] W. Schramm, Mass Communication and American Empire , Beacon Press, Boston 1969.
[ 5 ] B. Sobkowiak, Procesy komunikowania się w organizacji , [w:] Współczesne systemy komunikowania , Wrocław 1997, str. 25-26.

« Socjologia   (Publikacja: 08-07-2009 Ostatnia zmiana: 09-07-2009)

 Wyślij mailem..     
Wersja do druku    PDF    MS Word

Arkadiusz Rataj
Ur. 1983. Ukończył studia licencjackie z dziennikarstwa i komunikacji społecznej w Wyższej Szkole Umiejętności Społecznych w Katowicach. Mieszka w Chorzowie.
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl. Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie, bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
str. 6663 
   Chcesz mieć więcej? Załóż konto czytelnika
[ Regulamin publikacji ] [ Bannery ] [ Mapa portalu ] [ Reklama ] [ Sklep ] [ Zarejestruj się ] [ Kontakt ]
Racjonalista © Copyright 2000-2018 (e-mail: redakcja | administrator)
Fundacja Wolnej Myśli, konto bankowe 101140 2017 0000 4002 1048 6365