 |
Chcesz wiedzieć więcej? Zamów dobrą książkę. Propozycje Racjonalisty: | | |
   |  |
 Złota myśl Racjonalisty: Nauka jest wielką republiką z wieczystem liberum veto, wedle którego głos jednego uczonego, gdy słuszny, zmusza do posłuchu wszystkich, naturalnie nie zaraz, ale ostatecznie zawsze. Więc w imię tych praw owej wielkiej republiki naukowej, stojącej ponad narodami, państwami, autorytetami, trzeba być cierpliwym. To nie oświata, to nauka. To nie popularyzacja lecz badanie. Jeśli ktoś mniema, że nie ma.. |  |
 |  |
 |
|
|
 |
Światopogląd » Dzieje wolnomyślicielstwa
Ocalić od zapomnienia [4] Autor tekstu: Joanna Rutkowska
Kazimierz Sterling
(?)
Polski adwokat
okresu międzywojennego, pochodzenia żydowskiego. Opowiadał się za asymilacją
Żydów. Działał społecznie w Kole Obrońców Politycznych, którego zadaniem było
udzielanie pomocy prawnej oskarżonym w procesach politycznych i szykanowanym w postępowaniach administracyjnych. Bronił oskarżonych m.in. w procesie
brzeskim. W ramach
Stowarzyszenia Wolnomyślicieli Polskich powołano Radę Tymczasową Gminy
Bezwyznaniowej z R. Minkiewiczem i Kazimierzem Sterlingiem na czele. W 1922 r.
specjaliści od prawa cywilnego przygotowali projekt Statutu Gminy
Bezwyznaniowej, który wraz z dołączonym memoriałem i podpisany przez kilkuset
przyszłych członków gminy skierowano do Ministerstwa w celu zarejestrowania.
Zmarł w 1933 r., został pochowany na cmentarzu żydowskim w Warszawie, przy ul.
Okopowej 49/51. SPRAWDŹ
NA MAPIE
Henryk Świątkowski
(2 kwietnia 1896-22 marca 1970)
Prawnik, działacz społeczno-polityczny; specjalista w dziedzinie prawa
wyznaniowego i rolnego, minister sprawiedliwości w rządzie Krajowej
Rady Narodowej.
Od 1923
członek PPS,
dwukrotnie poseł na Sejm;
obrońca w procesach politycznych. W 1940 aresztowany przez Niemców,
więziony na Pawiaku i w Oświęcimiu;
poseł do KRN i na Sejm do 1956 (na Sejm
Ustawodawczy oraz
na Sejm PRL I kadencji). Wiosną 1945 z polecenia Świątkowskiego podjęto śledztwo dotyczące
zbrodni na polskich oficerach w Katyniu, a jego prowadzenie powierzył prokuratorowi Jerzemu
Sawickiemu. Celem śledztwa było wówczas zafałszowanie i zatajenie zbrodni. W latach 1945-1956 minister
sprawiedliwości. W latach 1948-1954 członek KC
PZPR; od 1947 profesor na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu
Warszawskiego, twórca Katedry Prawa Wyznaniowego UW. Współzałożyciel Zrzeszenia
Prawników Polskich i Stowarzyszenia
Ateistów i Wolnomyślicieli. Przewodniczący Stowarzyszenie Obrony Wolności
Sumienia w Polsce. Organizacja powstała 16 kwietnia 1934 r. w Zamościu
powstało. Od maja 1934 r. wydawała pismo „Wolność Sumienia". Cele i działalność
stowarzyszenia to przede wszystkim: propagowanie zasad wolności sumienia i tolerancji religijnej w Polsce poprzez reformy prawne i etyczno-obyczajowe,
wprowadzenie świeckich urzędów stanów cywilnego, świeckie rozwody, obowiązek
gmin zakładania cmentarzy, budowa krematoriów, świecka przysięga, uzupełnianie
działań PZMW. Stowarzyszenie zlikwidowano w tym samym czasie, co PZMW.
Aleksander Świętochowski
(1849-1938)
Na łamach założonej przez niego
„Prawdy"
postulowano przede wszystkim porzucenie kultu przeszłości na rzecz aktywności i pracy elementarnej: upowszechniania wiedzy wśród najuboższych warstw
społecznych, postępu technicznego, nauki, kultu bogactwa i dobrobytu
materialnego. Świętochowski w swych felietonach walczył ze społecznym i obyczajowym zacofaniem, propagował śluby cywilne, edukację w kierunku nauk
przyrodniczych, wspierał emancypację kobiet. W 1881 r. wywołał oburzenie
wyprawiając pogrzeb świecki 6-letniemu synowi Maurycemu. Publicysta,
pisarz, historyk i filozof; czołowy ideolog pozytywizmu warszawskiego; w 1871 r.
opublikował w „Przeglądzie Tygodniowym" manifest tzw. młodej prasy „My i wy", a w 1873 założenia programowe pozytywizmu w cyklu
artykułów „Praca u podstaw"; dopełnieniem publikacji były „Wskazania
polityczne" (1882), w których głosił zastąpienie działań na rzecz niepodległości
Polski jako nie mających szans powodzenia politycznego, programem rozwoju
gospodarczego i kulturalnego oraz demokratyzacji społeczeństwa polskiego.
Redaktor i publicysta pism propagujących hasła pozytywistyczne „Przegląd
Tygodniowy"' "Nowiny", „Prawda"; czołowy przedstawiciel liberalizmu polskiego,
współtwórca i przywódca Związku Postępowo-Demokratycznego i związanego z nim
Towarzystwa Kultury Polskiej. Podczas I wojny światowej orientacja
pozytywistyczna zbliżyła go do Narodowej Demokracji i po wojnie publikował
głównie na łamach prasy ND (do 1929) i innych pism opozycyjnych w stosunku do
sanacji (m.in. związanych z Frontem Morges). W twórczości literackiej główne
miejsce zajmują dramaty („Dusze nieśmiertelne", „Duchy"), nowele („Chawa
Rubin"), a także prace z zakresu genezy moralności („O powstaniu moralności",
„Źródła moralności") i historii idei („Utopia w rozwoju historycznym").
Józef Wasowski
(1885-1947)
Redaktor naczelny czasopisma
„Panteon",
organu programowego Polskiej Ligi Wolnej Myśli
powstałej w lipcu 1906 r. w Paryżu.
Publicysta, dziennikarz; przed I wojną światową współpracownik m.in. „Nowej
Gazety" i "Myśli Niepodległej", założyciel (1923) i redaktor naczelny
Polskiej Agencji Publicystycznej; 1920-29 felietonista „Kuriera Polskiego",
1932-34 redaktor naczelny „Epoki"; wykładowca w Wyższej Szkole Dziennikarskiej;
poseł do KRN i na sejm; założyciel (1945) i redaktor naczelny „Kuriera
Codziennego";1944-47 prezes Związku Zawodowego Dziennikarzy RP; pierwszy prezes
PPR; Pisarz i czytelnik (1936), Człowiek, naród, ludzkość (1946).
Emil Wojnarowski
(?)
M.in. redaktor naczelny powojennego tygodnika laickiego „Argumenty".
Antoni Żabicki
(1818-1889)
W latach
1863-70 w Anglii wydawał „Głos Wolny";
działacz polityczny, uczestnik rewolucji
węgierskiej w latach 1848-49; od 1850 członek TDP; 1851-62 w jego Centralizacji;
1866-71 sekretarz I Międzynarodówki (do spraw Polski).
c.d.n.
1 2 3 4
« Dzieje wolnomyślicielstwa (Publikacja: 31-10-2009 )
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl.
Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie,
bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w
kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.str. 6909 |
 |