Informatyka
Internetowy Konkurs Matematyczny MATMIX.pl (29-12-2006) |
Trwa druga edycja Internetowego Konkursu Matematycznego MATMIX.pl dla uczniów szkół średnich oraz najstarszych klas gimnazjum. W tym roku jego organizatorem jest XL Liceum Ogólnokształcące im. S. Żeromskiego w Warszawie.
Konkurs składa się z dwóch etapów. "Pierwszy, trwający prawie cztery miesiące, polega na cotygodniowym rozwiązywaniu zadań w domu i udzielaniu odpowiedzi, po zalogowaniu, przez Internet na stronie www.matmix.pl. Na stronie www.matmix.pl/zadania.php będą ukazywały się zestawy zadań do rozwiązania w określonym terminie" - informuje Wiktor Sułkowski z firmy PR "On Board Public Relations sp. z o.o."
Drugi etap odbędzie się na przełomie marca i kwietnia ..(jeszcze 433)» |
| |
Genetyka
Ciche mutacje nie takie ciche (28-12-2006) |
Kolejny dogmat biologii komórkowej wydaje się być obalony: Jeśli mutacja w genie nie zmienia podstawowej sekwencji budowanych bloków, to nie jest ona efektywna. Chava Kimchi-Sarfaty z U.S. Food and Drug Administration wraz z zespołem relacjonuje on-line w "Science", że takie "ciche mutacje" mogą, pod pewnymi warunkami, decydować jak ostatecznie będzie działać białko - to bardzo prowokacyjny rezultat - mówi mikrobiolog William Skach z Oregon Health & Science University w Portland.
Ciche mutacje pojawiają się, gdy zmiana pojedynczego nukleotydu w części genu kodującej białko nie wpływa na sekwencję aminokwasów, jakie tworzą białko. Jest to możliwe, ponieważ białka są kodowane ..(jeszcze 2708)» |
| |
Technika
Mikrochip pomaga zarażonym wirusem HIV (28-12-2006) |
Miniaturowe urządzenie, pracujące w systemie “laboratorium na chipie”, pozwala na monitoring stanu zdrowia osób zarażonych wirusem HIV. Dzięki analizie próbki krwi, w prosty sposób można określić potrzebę rozpoczęcia u zakażonej osoby antyretrowirusowego leczenia farmakologicznego - donosi “Lab on a Chip”.
“Spośród ponad 40 milionów ludzi zakażonych wirusem HIV, prawie 35 milionów żyje w krajach rozwijających się. Z powodów instytucjonalno-finansowych nie ma tam możliwości monitorowania stanu zdrowia osób zarażonych HIV, brak również warunków leczenia chorych na AIDS” - mówi profesor Mehmet Toner z Harvard Medical School (USA).
..(jeszcze 2194)» |
| |
Różności
Aktywność intelektualna kontra choroba Alzheimera (27-12-2006) |
Wykształcenie i aktywność umysłowa lepiej chronią przed chorobą Alzheimera, niż jakiekolwiek pigułki -
wynika z badań opublikowanych w internetowym wydawnictwie "PLoS ONE". Do takich wniosków doszli neurolodzy ze Szpitala im. A. Marcide w Ferrol (Hiszpania), którzy analizowali wyniki 26 studiów
epidemiologicznych przeprowadzonych w ośrodkach naukowych na całym świecie. Łącznie objęły one ponad 60 tys. pacjentów.
Prowadzący badania dr Raul de la Fuente-Fernandez opracował prosty matematyczny model, który pozwala oceniać rolę różnych metod i terapii w prewencji choroby Alzheimera.
Jest to poważne schorzenie wyniszczające mózg i stopniowo prowadzące ..(jeszcze 1194)» |
| |
Archeologia
Polscy archeolodzy badają najstarsze miasto świata (25-12-2006) |
Archeolodzy z Uniwersytetów - Gdańskiego i Poznańskiego wspólnie z kolegami z Uniwersytetu w Cambridge oraz Uniwersytetu Stanforda w USA biorą udział w badaniach w tureckim Catalhoyuk - najstarszym mieście na świecie, które funkcjonowało już w neolicie.
Nie ma praktycznie podręcznika historii, nie ma encyklopedii, jakiejkolwiek historycznej syntezy, która pod hasłem "początki cywilizacji", czy "początki miasta" nie wymieniałaby Catalhoyuk. To jest stanowisko będące na krótkiej liście najważniejszych stanowisk archeologicznych na świecie - mówi szef Zakładu Archeologii na Uniwersytecie Gdańskim prof. Lech Czerniak.
Polscy naukowcy są reprezentowani w Catalhoyuk ..(jeszcze 6291)» |
| |
Różności
Netokracja i konsumtariat, czyli nowy podział społeczny w epoce Internetu (23-12-2006) |
„Żyjemy w dwóch epokach jednocześnie, choć mało kto ma tego świadomość. Jedna, przemijająca to kapitalizm. Druga, związana z rewolucją informatyczną, to epoka Internetu. W tamtej na samym czubku społecznej piramidy mieliśmy fabrykantów i bankierów, a na samym dole - proletariat. W epoce, która nadchodzi, na szczytach władzy znajduje się mała liczebnie, ale bajecznie bogata sieciowa netokracja. Podnóże społecznej piramidy zajmuje konsumtariat” – dowodzi Alexander Bard, szwedzki wykładowca, pisarz i pionier Internetu, który był gościem dwudniowej konferencji w Warszawie.
Bard, autor dziewięciu międzynarodowych tematycznych sieci internetowych, m.in. Filozofii, ..(jeszcze 3336)» |
| |
Paleontologia
Największy dinozaur mógł ważyć nawet 48 ton (22-12-2006) |
Największy europejski dinozaur, jaki kiedykolwiek został odkryty, padł niedaleko Riodevy w Hiszapanii około 150 milionów lat temu, twierdzą paleontolodzy, którzy wykopali jego pozostałości. Był to gigantyczny roślinożerca, obecnie nazwany Turiazaurusem.
Rozmiary kości sytuują Turiazaurusa pośród największych dinozaurów jakie kiedykolwiek chodziły po ziemi, a jego szkielet jest najbardziej kompletny spośród supergigantów, mówi Paul Upchurch z University College w Londynie, który brał udział w badaniach.
Fakt, że skamieniałości pochodzą ze znanej wcześniej linii rodowej i że szkielet jest wystarczająco kompletny, aby stworzyć model bio-mechaniczny, może pomóc ..(jeszcze 1608)» |
| |
Antropologia
Bakterie odpowiedzialne za masę ciała człowieka (22-12-2006) |
Masa ciała, jaką zwierzęta uzyskują w wyniku jedzenia zależy częściowo od rodzajów mikroorganizmów, które zamieszkują ich jelita, ujawniają najnowsze badania na myszach.
Myszy z bakteriami, które lepiej pozyskują energię z żywności, są grubsze, twierdzą badacze. Natomiast, gdy otyli ludzie przechodzą na dietę, tracą niektóre z tych tuczących drobnoustrojów z przewodu pokarmowego, jak wynika z innych badań.
Najnowsze odkrycia mogą pomóc specjalistom od żywienia wypracować nowe metody zapobiegania i terapii problemów z nadwagą.
Ludzie, podobnie jak myszy, rodzą się bez jakichkolwiek bakterii w przewodzie pokarmowym. Ale podczas pierwszych kilku lat ich ..(jeszcze 2889)» |
| |
Technika
Kraje wokół Polski korzystają z elektrowni atomowych (22-12-2006) |
W Polsce nie ma elektrowni jądrowych, ale w bliskim sąsiedztwie, w promieniu 300 km od naszych granic, działa 10 siłowni atomowych. Prezes Państwowej Agencji Atomistyki (PAA) prof. Jerzy Niewodniczański, mówi o renesansie atomistyki jądrowej na świecie.
Sąsiedzkie elektrownie znajdują się na Litwie (elektrownia Ignalin), Słowacji (elektrownie Mochovce i Bohunice), Ukrainie (elektrownie Równe i Chmielnicki). Energię z atomu czerpią też Węgry (elektrownia Paks), Czechy (elektrownie Dukovany i Temelin), Szwecja (elektrownia Oskarshamn) oraz Niemcy (elektrownia Kruemmel).
Europejskim rekordzistą pod względem liczby reaktorów jest Francja - ma ich ponad 50.
..(jeszcze 2041)» |
| |
Biologia
Trzej Polacy otrzymali prestiżowe granty EMBO (21-12-2006) |
Aż troje z dziesięciu zdobywców grantów naukowych prestiżowej organizacji biologii molekularnej Europejskiej Organizacji Biologii Molekularnej (EMBO) to Polacy – dr Andrzej Dziembowski z Instytutu Genetyki i Biotechnologii Uniwersytetu Warszawskiego (UW), dr Krzysztof Ginalski z Zakładu Biofizyki UW i dr Marcin Nowotny z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie.
UJEDNOLICIĆ POZIOM BADAŃ NAUKOWYCH
EMBO to międzynarodowa instytucja naukowa. Wśród jej członków znajduje się 43. laureatów nagrody Nobla oraz zdobywcy innych ważnych wyróżnień. EMBO zrzesza około 1200. osób z Europy (w tym pięciu Polaków) oraz 70. przedstawicieli ..(jeszcze 4678)» |
| |
Astronomiczne Zdjęcie Dnia
Gwiazdowy żłobek NGC 6357 (20-12-2006) |
Z nieznanych dotąd przyczyn, w regionie NGC 6357 formują się jedne z najbardziej masywnych gwiazd, jakie kiedykolwiek odkryto. Obszar, znajdujący się niedaleko od mgławicy Kocia Łapa, zawiera w sobie gromadę otwartą Pismis 24, dom dla tych niesamowicie jasnych i niebieskich gwiazd.
Czerwonawa poświata blisko wewnętrznego rejonu gwiazdotwórczego pochodzi ze zjonizowanego wodoru. Mgławica otaczająca żłobek dla gwiezdnych olbrzymów to złożony zbiór gazu, ciemnego pyłu, formujących ..(jeszcze 1274)» |
| |
Technika
Najlepsi w dyscyplinach technicznych (20-12-2006) |
Najciekawsze badania naukowe mijającego roku nagrodził Wydział IV Nauk Technicznych Polskiej Akademii Nauk. Wyróżnieni zostali uczeni reprezentujący siedem dyscyplin: mechanikę materiałów - dr hab. inż. Błażej Skoczeń, elektronikę - dr hab. inż. Teodor Gotszalk, elektrotechnikę - dr inż. Grzegorz Radomski, inżynierię materiałową - dr hab. inż. Jerzy Bystrzycki, metalurgię - dr hab. inż. Przemysław Borkowski, informatykę - dr hab. inż. Marek Pawełczyk oraz budowę i eksploatację maszyn - dr inż. Dariusz Boroński.
W dziedzinie mechaniki materiałów nagrodę im. Wacława Olszaka otrzymał dr hab. inż. Błażej Skoczeń z Politechniki Krakowskiej za monografię poświęconą analizie zjawisk ..(jeszcze 4833)» |
| |
Astronomia
Promocja – dwie supernowe w cenie jednej (19-12-2006) |
Wybuch gwiazdy supernowej zawsze jest zjawiskiem spektakularnym, przyciągającym uwagę nie tylko zawodowych astronomów, ale i amatorów oraz uczniów. Tak, uczniów, bowiem od przeszło roku uczniowie polskich szkół ponadgimnazjalnych mają dostęp do wielkich narzędzi obserwacyjnych.
W ramach programu Hands-On Universe można obserwować zdalnie sterowanymi teleskopami położonymi w Arizonie (INO), na Hawajach (FTN) i w Australii (FTS). W trakcie sesji obserwacyjnej, przeprowadzonej 24 listopada 2006 roku w Młodzieżowym Obserwatorium Astronomicznym w Niepołomicach, uczniowie uczęszczający na zajęcia astronomiczne połączyli się przez Internet z teleskopem znajdującym się na Hawajach. ..(jeszcze 2170)» |
| |
Psychologia
Sekrety ludzkiej uwagi (19-12-2006) |
Czy dobry nastrój pomaga pracować? Nie zawsze, jak sugerują najnowsze badania. Radosne myśli mogą stymulować kreatywność, ale w przypadku prozaicznej pracy, takiej jak przeszukiwanie bazy danych, zdenerwowanie lub smutek może pomóc. To pierwsze takie badania, które sugerują, że pozytywne nastawienie może mieć odwrotny skutek na wydajność pracy w zależności od rodzaju zajęcia.
Stres, gniew oraz zły nastrój nie są uznawane za czynniki rozszerzające uwagę ludzi i powodują, że mogą oni myśleć i widzieć tylko to co znajduje się dokładnie na przeciwko nich. Na przykład osoby, które były trzymane na muszce, nie potrafią sobie później przypomnieć sobie nic poza bronią. Dobre samopoczucie ..(jeszcze 2181)» |
| |
Różności
Przyznano nagrody w różnych dziedzinach nauki (19-12-2006) |
Monografia na temat migracji ludności polskiej w XX wieku, matematyczny model czasowej i przestrzennej koncentracji planktonu w Bałtyku, ustalenie pochodzenia osadów manganowych w skałach Tatr oraz dokładne rozpoznanie dróg przepływu powietrza w dyfuzorach, stosowanych m.in. w sieciach wentylacyjnych kopalń - to tematy prac naukowych nagrodzonych w tym roku przez Wydział VII Nauk o Ziemi i Nauk Górniczych PAN. Nagrody wręczono 13 grudnia.
LUDZIE MINIONEGO WIEKU
Nagrodę im. Stanisława Staszica otrzymał prof. dr hab. Andrzej Gawryszewski z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, za pracę "Ludność Polski w XX wieku".
To kilkusetstronicowe, ..(jeszcze 3304)» |
| |
Medycyna
Poród naturalny czy cesarka? (18-12-2006) |
Potężny przypływ matczynego hormonu - oksytocyny, który pojawia się podczas porodu może ochraniać noworodki przed uszkodzeniem mózgu - sugerują najnowsze badania przeprowadzone na szczurach.
Badacze uważają, że te odkrycia powinny zachęcać naukowców do sprawdzenia, czy zastosowanie cięć cesarskich z wyboru, gdzie taki napływ oksytocyny nie następuje, zaburza normalny rozwój mózgu.
Yehezkel Ben-Ari, neurolog z Mediterranean Institute of Neurobiology w Marsyli, wraz z zespołem, porównał próbki tkanek mózgowych pochodzących od szczurzych młodych urodzonych naturalnie i przez cesarskie cięcie. Komórki mózgu szczurząt urodzonych naturalnie nie reagowały na obecność ..(jeszcze 3438)» |
| |
Różności
Szansa na męską antykoncepcję hormonalną (18-12-2006) |
Pojawiła się szansa na skuteczną hormonalna antykoncepcję męską - wskazują badania amerykańskie. Jak zaobserwowali badacze z Uniwersytetu Waszyngtońskiego w Seattle, codzienne zewnętrzne stosowanie żelu z testosteronem plus wstrzykiwanie raz na trzy miesiące jednego z progestagenów (tzw. DMPA) jest dobrym sposobem na to, by niemal całkowicie zahamować produkcję plemników u mężczyzn.
Artykuł na ten temat zamieszcza pismo "Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism". Efekt zablokowania produkcji spermy daje progestagen, ale hormon ten jednocześnie hamuje wytwarzanie testosteronu w jądrach, dlatego łącznie z nim trzeba podawać mężczyźnie testosteron syntetyczny. W dotychczas ..(jeszcze 1682)» |
| |
Różności
Konkurs "Popularyzator nauki" rozstrzygnięty (17-12-2006) |
Fizyk Jerzy Jarosz, dziennikarz TVP Wiktor Niedzicki, Szkoła Festiwalu Nauki w Warszawie oraz zespół naukowców z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN - to laureaci drugiej edycji konkursu "Popularyzator nauki", zorganizowanego wspólnie przez serwis Nauka w Polsce Polskiej Agencji Prasowej oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Wyniki tegorocznej edycji ogłoszono w piątek 15 grudnia w siedzibie PAP w Warszawie.
POPULARYZOWANIE POPULARYZATORÓW
Celem konkursu jest promowanie ludzi nauki, zespołów naukowych, dziennikarzy i redakcji, wyróżniających się w popularyzacji nauki polskiej w społeczeństwie.
Prezes PAP, Piotr Skwieciński, podkreślił, że działalność ..(jeszcze 5257)» |
| |
Ewolucja
Za tolerancję laktozy odpowiadają różne mutacje (15-12-2006) |
Mleko może być dobre dla niektórych, ale połowa dorosłej ludzkości po spożyciu mleka cierpi na niestrawność i biegunki. Najnowsze badania wskazują, że zdolność do trawienia mleka powstała więcej niż jeden raz w poprzedzających współczesnych ludzi plemionach hodujących bydło, co uzmysławia nam, że kultura ma gwałtowny i dramatyczny wpływ na nasz genom.
Opowieść o wyewoluowaniu tolerancji laktozy ma następujący przebieg: Wszyscy ludzie trawią mleko matki jako niemowlęta, ale zanim bydło zostało udomowione 9000 lat temu, odstawione od piersi dzieci nie musiały dłużej spożywać mleka. W wyniku tego u wielu zanikło wytwarzanie enzymu - laktazy, który rozbija laktozę na cukry ..(jeszcze 2498)» |
| |
Ludzie nauki
Prof. Dołowy: Uczone gotowanie (15-12-2006) |
Działający na pograniczu kilku dziedzin nauki prof. dr hab. Krzysztof Dołowy, kierownik Katedry Fizyki na Wydziale Technologii Drewna SSGW to naukowiec wszechstronny. Mówi o sobie, że jest po trochę fizykiem, biologiem i chemikiem. Uważa, że popularyzacja jest obowiązkiem każdego naukowca, który część swego czasu powinien poświęcać na dzielenie się wiedzą z ogółem.
Profesor działa zgodnie z pozytywistyczną teorią pracy u podstaw głoszącą, że obowiązkiem grup wykształconych jest bezinteresowna praca na rzecz społeczeństwa. "To swego rodzaju misja, powinność. Trzeba ją wypełniać i nie można tłumaczyć się barkiem czasu" - podkreśla.
Za największą trudność w popularyzacji ..(jeszcze 3043)» |
| |
Technika
Wyróżniony pomysł polskiego wynalazcy (14-12-2006) |
Polski inżynier Zbigniew Tokarz wynalazł innowacyjną technologię pozwalającą zamienić stare opony, zderzaki czy części telewizorów w wysokiej jakości paliwa silnikowe. Jego praca została doceniona przez międzynarodowe gremium i otrzymała główną nagrodę w Europejskim Konkursie Stowarzyszenia Prasy Ekologicznej.
W tegorocznej, czwartej edycji konkursu za najważniejszą innowację w dziedzinie ochrony środowiska uznano polski wynalazek - reaktor katalitycznego przetwarzania odpadów na substytuty ropy naftowej. Jego autor, jako pierwszy Polak w historii, zdobył nagrodę "Gold Award IV".
W 2006r. do konkursu zgłoszono ok. 200 rozwiązań. Musiały one spełniać dwa podstawowe ..(jeszcze 4065)» |
| |
Astronomiczne Zdjęcie Dnia
Słoneczne tsunami (13-12-2006) |
Tak potężne tsunami nie zdarzają się na naszej planecie. Tydzień temu, olbrzymi rozbłysk z plamy słonecznej wielkości Ziemi spowodował podobną do tsunami falę uderzeniową, która nawet jak na Słońce była spektakularnych rozmiarów. Na zdjęciu poniżej widać jedną klatkę z animowanego filmu przedstawiającego słoneczne tsunami rozprzestrzeniające się z aktywnego regionu AR 10930. Zjawisko zostało zarejestrowane przez teleskop Optical Solar Patrol Network (OSPAN) w Nowym Meksyku, USA.
Obserwowana fala uderzeniowa jest zwana falą Moretona i jest to rozprzestrzeniający się region podgrzanych gazów ..(jeszcze 1350)» |
| |
Technika
Pożegnanie z chromem, czyli polski wkład w nowe technologie powlekania metali (13-12-2006) |
Polskie badania nad powłokami antykorozyjnymi, które zastąpią rakotwórczy chrom w przemyśle lotniczym i rozwiązaniach hydraulicznych, przynoszą obiecujące efekty. Projekt, realizowany w ramach VI Programu Ramowego, przygotowuje dr inż. Anna Biedunkiewicz z Politechniki Szczecińskiej. Badania te koncentrują się na syntezie i produkcji nanocząstek - węglików i azotków metali przejściowych. Jak wyjaśnia badaczka, to właśnie one są składnikiem nanokompozytowych powłok, nad którymi pracują naukowcy z ośmiu państw
CHRONIĆ STAL, CHRONIĄC LUDZI
Celem projektu badawczego MULTIPROTECT, realizowanego od 2005 roku, jest dostarczenie nowoczesnych rozwiązań potrzebnych europejskiej ..(jeszcze 3456)» |
| |
Astronomiczne Zdjęcie Dnia
Jasny osad wskazuje na wodę płynącą na Marsie (12-12-2006) |
Co powoduje powstawanie jasno zabarwionych osadów na powierzchni Marsa? Być może płynąca woda! Opublikowane w zeszłym tygodniu zdjęcia tego samego regionu Czerwonej Planety, wykonane w przeciągu kilku ostatnich lat, pokazują niespodziewane pojawienie się jasnego osadu na powierzchni. Jeden z bardziej wyraźnych przypadków pokazany jest poniżej, gdzie zbocze tego samego krateru zostało sfotografowane w sierpniu 1999 roku, następnie ponownie we wrześniu 2005. Nietypowe złoże jest widoczne tylko na zdjęciu wykonanym niedawno.
Widoczne u dołu dopływy w kształcie delty rzecznej popierają wiodącą hipotezę, że woda przebiła się przez ścianę krateru i spłynęła po jego zboczu, po ..(jeszcze 1073)» |
| |
Biologia
Ebola doprowadzi do wymarcia populacji goryli (12-12-2006) |
Wirus Ebola powoduje wymieranie goryli w Zachodniej Afryce, jak wynika z najbardziej obszernych badań przeprowadzonych na populacji tych zwierząt. Epidemie Ebola zabiły już 95% goryli w niektórych rejonach, zdecydowanie więcej niż uważano pierwotnie.
Wirus Ebola, odkryty w 1976 roku, powoduje krwotoki i zniszczenie organów wewnętrznych, doprowadzając do śmierci u wielu gatunków, włączając człowieka.
Rozmiar oddziaływania wirusa na populację goryli pozostawał nieznany. Dlatego Peter Walsh z Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology w Lipsku, wraz z zespołem, podjął się zebrania i analizy informacji na temat goryli zamieszkujących rezerwat Lossi Sanctuary ..(jeszcze 1987)» |
| |
Różności
Naukowcy z IBB odsłaniają tajemnice drożdży (12-12-2006) |
W jaki sposób powstaje kefir? Dlaczego maseczka z drożdży korzystnie wpływa na cerę i co powstaje w wyniku fermentacji tych znanych od tysięcy lat grzybów? Tego mogli się dowiedzieć uczestnicy happeningu naukowego w Instytucie Biochemii i Biofizyki (IBB) PAN w Warszawie, zorganizowanego w ramach trwającej w wielu europejskich krajach Nocy Badaczy i warszawskiego Festiwalu Nauki.
Zespół naukowców, którzy przygotowywali te prezentacje został w tym roku nominowany w konkursie Popularyzator Nauki.
DROŻDŻE I WINO
Prezentację, przygotowaną pod merytorycznym i organizacyjnym nadzorem doktora Marcina Grynberga, stworzyli prof. Joanna Rytka, dr Małgorzata Adamczyk ..(jeszcze 3863)» |
| |
Archeologia
Ważne odkrycie polskich archeologów w Libiijskim Ptolemais (12-12-2006) |
Polscy archeolodzy, pracujący w Ptolemais w Libii, odkryli skarb rzymskich monet pochodzący z II-III wieku, o wadze około 12,5 kg. Kontekst niecodziennego znaleziska pozwolił ustalić prawdopodobną datę trzęsienia ziemi, które dotknęło Cyrenajkę w III w. n.e. "Skarb znaleziony przez Polaków już dziś jest oceniany jako największe odkrycie numizmatyczne w dziejach badań nad antyczną Cyrenajką" - podkreśla uczestnik jesiennych badań Piotr Jaworski, archeolog i numizmatyk z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.
"W dotychczasowej, ponad 100-letniej, historii badań archeologicznych w Cyrenajce odkryto zaledwie kilka niewielkich skarbów monetarnych, z których żaden ..(jeszcze 5739)» |
| |
Biologia
Kompas pomaga nietoperzom w nawigacji (11-12-2006) |
Okazuje się, że nietoperze posiadają dodatkowy system nawigacyjny, który pomaga im odnaleźć drogę do domu podczas bezgwiezdnych nocy. Oprócz ich słynnego zmysłu echolokacyjnego, mroczki brunatne mogą również rejestrować subtelne zmiany w polu magnetycznym Ziemi i używać jego jako kompasu w drodze powrotnej do gniazda. Umiejętność ta przydaje się im szczególnie w lotach długodystansowych, gdyż echolokacja za pomocą ultradźwięków ma ograniczony zasięg.
Richard Holland z Princeton University, USA, wraz z kolegami studiował zachowanie 15 amerykańskich mroczków brunatnych (Eptesicus fuscus), które wędrują często na dystanse rzędu 100 kilometrów w celu znalezienia odpowiedniego ..(jeszcze 3964)» |
| |
Astronomiczne Zdjęcie Dnia
Mgławica Głowa Czarownicy (11-12-2006) |
Dalej,dalej,siostry wiedźmy, Czarodziejski krąg zawiedźmy. Wkoło kotła,wrzućmy doń Zbójczych jadów pełną dłoń. Może Makbet powinien był skonsultować się raczej z czarownicą na nocnym niebie? Sugestywnie ukształtowana mgławica na zdjęciu poniżej to mgławica refleksyjna powiązana w jasną gwiazdą Rigel w konstelacji Oriona.
Znana również jako IC 2118, Mgławica Głowa Czarownicy świeci głównie dzięki światłu odbitemu z gwiazdy Rigel, która znajduje ..(jeszcze 1207)» |
| |
Paleontologia
Travelery 2006 dla badaczki dinozaurów (11-12-2006) |
Słynna polska badaczka dinozaurów prof. Zofia Kielan-Jaworowska z Instytutu Paleobiologii PAN znalazła się wśród zdobywców nagród "National Geographic" - TRAVELERY 2006, otrzymując w tym konkursie prestiżowe Grand Prix. Nagrodę zdobył również dziennikarz Adam Wajrak, który pisze o ochronie przyrody.
Jak wyjaśnia "National Geographic", TRAVELERY 2006 to nagrody dla podróżników, naukowców i odkrywców, którzy - realizując własne marzenia, pokonując własne słabości i działając w trudnych, często ekstremalnych warunkach - dokonali w ciągu minionego roku rzeczy niezwykłych. Wręczono je po raz pierwszy.
W skład kapituły konkursu weszli: himalaistka Anna Czerwińska, archeolog ..(jeszcze 2167)» |
| |
Fizyka
Polska rozważa przystąpienie do dwóch międzynarodowych projektów badawczych (10-12-2006) |
Polska rozważa przystąpienie do dwóch europejskich projektów budowy i wykorzystania dużych urządzeń badawczych - innowacyjnego układu akceleratorów w Darmstadt (FAIR) oraz rentgenowskiego lasera na swobodnych elektronach w Hamburgu (XFEL).
W piątek w siedzibie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego odbyło się spotkanie pomysłodawców projektów z Niemiec oraz polskich naukowców i przedsiębiorców z wiceministrem nauki Krzysztofem Kurzydłowskim.
Celem spotkanie było przybliżenie polskim przedsiębiorcom i instytucjom naukowym idei tych projektów oraz przedstawienie warunków uczestnictwa.
FAIR (Facility for Antiproton and Ion Research w Darmstad), czyli ..(jeszcze 3216)» |
| |
Medycyna
Tomograf, który szybciej wykrywa raka (09-12-2006) |
Skonstruowane przez naukowców z Politechniki Wrocławskiej urządzenie może zrewolucjonizować diagnostykę nowotworów piersi kobiet.W Pracowni Techniki Ultradźwiękowej Instytutu Telekomunikacji, Teleinformatyki i Akustyki wrocławskiej uczelni skonstruowano wersję laboratoryjną tzw. ultradźwiękowego tomografu transmisyjnego. Nowa aparatura ma dawać dokładniejsze wyniki.
Lekarze powiedzieli "Rzeczpospolitej", że ich urządzenie może zaoferować dwukrotnie większą dokładność niż klasyczne USG. Pozwoli to radykalnie zwiększyć prawdopodobieństwo wykrycia raka. Ponadto wykorzystywane są bezpieczne dla pacjentek ultradźwięki.
Kobieta kładzie się na brzuchu, zanurza pierś w wodzie, ..(jeszcze 568)» |
| |
Antropologia
Pochodzenie ludzkiego altruizmu (08-12-2006) |
Ludzie mogli wykształcić cechy altruistyczne jako rezultat kulturowego "podatku" płaconego wzajemnie na wczesnym etapie ewolucji, sugerują najnowsze badania.
Badania zmieniają także naszą wiedzę na temat charakterystyki genetycznej naszych przodków z okresu zbieracko-łowieckiego. Pochodzenie ludzkiego altruizmu jest zagadką dla biologów ewolucyjnych od wielu lat.
W każdym społeczeństwie ludzie poświęcają się dla innych bez oczekiwania, że zostanie to odwzajemnione. Na przykład, przekazujemy darowizny na cele charytatywne lub opiekę nad osobami chorymi lub niepełnosprawnymi. Ta cecha jest wyjątkowo rzadka w naturze, chyba że chodzi o związki pokrewieństwa lub późniejsze ..(jeszcze 4522)» |
| |
Różności
Baza informacji klimatycznych dla Polski pozwoli zapobiec wielu nieszczęściom (08-12-2006) |
Za rok zakończy się polski projekt badawczy nad ekstremalnymi zdarzeniami meteorologicznymi i hydrologicznymi w naszym kraju oraz ich wpływem na życie. Uczestniczą w nim 22 uczelnie i instytuty naukowe oraz ponad 100 badaczy. Prace koordynuje geograf, prof. Jacek Jania z Uniwersytetu Śląskiego. "Jednym z najważniejszym rezultatów projektu będzie publicznie dostępna baza danych dotycząca tendencji różnych ekstremów meteorologicznych i hydrologicznych, np. powodzi i huraganów" - poinformuje prof. Jania.
Projekt, który zakończy się w przyszłym roku, ruszył w roku 2004. Przedsięwzięcie finansuje ministerstwo nauki.
Rozpoczęta w czwartek 7 grudnia w Warszawie dwudniowa ..(jeszcze 3672)» |
| |
Nauki o Ziemi
Zmiany klimatyczne uderzają w fitoplankton (07-12-2006) |
Życie w ziemskich oceanach jest delikatniejsze, niż ktokolwiek może sobie wyobrazić. Badacze odkryli, że nawet małe wzrosty temperatury wody mogą zadławić fotosyntezę maleńkich organizmów morskich. Jeśli wzrost temperatury się utrzyma, może to przynieść olbrzymie zmiany w życiu zwierząt odżywiających się planktonem oraz dla klimatu całej Ziemi.
Fitoplankton, mikroskopijne rośliny, które wypełniają oceany, są podstawą całego morskiego łańcucha pokarmowego. Usuwają one ponad 50 miliardów ton dwutlenku węgla z ziemskiej atmosfery w ciągu roku - tak dużo jak rośliny żyjące na powierzchni planety. To stanowi, że plankton jest kluczem do utrzymania atmosferycznego CO2 ..(jeszcze 2569)» |
| |
Astronomiczne Zdjęcie Dnia
Obrzeża M77 (07-12-2006) |
Galaktykę spiralną M77, oddaloną od nas około 60 milionów lat świetlnych, można znaleźć w gwiazdozbiorze Wieloryba (Cetus). Skatalogowana również jako NGC 1048, galaktyka posiada bardzo jasne jądro, które jest intensywnie studiowane przez astronomów eksplorujących tajemnice supermasywnych czarnych dziur. Galaktyka została szczegółowo zbadana w spektrum rentgenowskim, ultrafioletowym, podczerwonym i radiowym.
M77 jednak odkrywa swoje tajemnice nawet w świetle widzialnym ..(jeszcze 1130)» |
| |
Fizyka
Nagrodzony teleskop polskich licealistów (07-12-2006) |
Praca trojga łódzkich licealistów zyskała międzynarodowe uznanie i została opublikowana w listopadowym numerze prestiżowego dwumiesięcznika "Physics Education. Członkowie instytutów naukowych z całego świata docenili zbudowany przez nich teleskop liczników Geigera-Muellera, który już wcześniej zdobył główną nagrodę w organizowanym przez Instytut Problemów Jądrowych w Świerku oraz Instytut Fizyki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie konkursie "Fizyczne Ścieżki" w kategorii samodzielna praca naukowa.
Kajetan Kołodziejczak, Rafał Pierzyński i Rafał Sobczak są uczniami XII Liceum Ogólnokształcącego w Łodzi. Ich opiekunem naukowym jest doktor Tadeusz Wibig. Za zwycięstwo w konkursie ..(jeszcze 3317)» |
| |
Technika
Małe zwierzęta lewitują dzięki falom dźwiękowym (06-12-2006) |
W północnych Chinach dzieją się rzeczy, które mało kto widział na własne oczy, takie jak latające ryby czy mrówki. Naukowcy z Northwestern Polytechnical University w Xian używają fal dźwiękowych do lewitacji tych oraz innych małych stworzeń, podczas gdy są żywe i bez widocznych szkód dla ich zdrowia, lub prawie bez wyraźnych oznak. Wen-Jun Xie i jego koledzy przyznają, że witalność ryb jest zredukowana przez lewitację, ponieważ nie mogą być zanurzone w wodzie. Nie pomaga nawet okresowe oblewanie wodą ze strzykawki. Jednak mrówki, pająki, pszczoły czy biedronki nie wykazują żadnych oznak zmęczenia czy wyczerpania.
Nie pierwszy raz żyjące stworzenia są poddawane takim eksperymentom. ..(jeszcze 3340)» |
| |
Technika
Człowiek na Księżycu, na stałe (06-12-2006) |
| Obrzeże krateru Shackletona w pobliżu południowego bieguna będzie prawdopodobnie w przyszłości miejscem zamieszkania ludzi podczas księżycowych wypadów, twierdzą urzędnicy NASA. Zespół wyższej rangi kierownictwa agencji kosmicznej przedstawił plan powrotu astronautów na powierzchnię księżyca do 2020 r. Ale tym razem, zamiast szeregu misji podobnych do tych z programu Apollo, NASA przewiduje ustanowienie bazy - początkowo złożonej z czterech astronautów - która będzie w pełni funkcjonalna do 2024 roku. "Zamierzamy stworzyć bazę księżycową - to bardzo ważna decyzja" - powiedział Doug Cooke, zastępca szefa projektu w NASA na konferencji prasowej w Johnson Space Center w Houston.
..(jeszcze 1907)» |
| |
Medycyna
Komputerek za uchem (06-12-2006) |
Najnowsze aparaty słuchowe to właściwie wyspecjalizowane komputery do obróbki dźwięku. Powoli będą one wypierać starsze aparaty, kojarzone z niezgrabnym, szarawym pudełkiem umieszczonym za uchem. "Jak wynika ze statystyk, osoby niedosłyszące zwlekają przeciętnie przez 7 lat zanim nabędą aparat słuchowy" - mówili organizatorzy konferencji prasowej dotyczącej nowej generacji aparatów słuchowych, a zorganizowanej we wtorek 5 grudnia w Warszawie.
Na rynek wchodzi właśnie nowy aparat słuchowy, zaawansowany technicznie, a przy tym atrakcyjnie zaprojektowany - aparat o nazwie Delta. Został on wyróżniony przez światowych projektantów nagrodą Red Dot Design. Ma awangardowy kształt, ..(jeszcze 2387)» |
| |
Antropologia
Czy neandertalczycy byli kanibalami? (05-12-2006) |
Neandertalczycy prowadzili rozpaczliwie twarde życie, czasami przymierali głodem do tego stopnia, że gdy jeden z nich umarł, pozostali pożerali jego ciało, jak twierdzą najnowsze badania.
Pogardzani za niezdarność, kretynowaci brutale z kulturą rozwiniętą w niewielkim stopniu - nasza współczesna ocena neandertalczyków może zostać złagodzona dzięki najnowszym odkryciom dostarczającym pojęcia o nieprzyjemnym życiu jakie wiódł nasz ewolucyjny kuzyn.
Antonio Rosas, z National Museum for Natural Sciences w Madrycie, wraz z zespołem, badał pozostałości neandertalczyków sprzed 43.000 lat znalezione w grocie El Sidrón na północy Półwyspu Iberyjskiego.
W grocie ..(jeszcze 2147)» |
| |
Astronomia
Polscy fizycy zaobserwowali wybuch gwiazdy rozbłyskowej (05-12-2006) |
Prototyp teleskopu-robota, zbudowanego przez polskich naukowców zrzeszonych w projekcie Pi of the Sky, zaobserwował rozbłysk gwiazdy zmiennej. Jest to już kolejna pomyślna próba tego teleskopu. W przyszłości podobne instrumenty będą prowadziły obserwacje na dużo większą skalę. Zjawisko zostało zauważone automatycznie przez tzw. algorytm detekcji pojaśnień.
"Gwiazdy rozbłyskowe to ciekawe, a zarazem trudne do zaobserwowania zjawiska" - mówi Marcin Sokołowski, który w zespole Pi of the Sky odpowiada m.in. za oprogramowanie do analizy danych. "Cieszę się, ponieważ wykrycie rozbłysku gwiazdy potwierdza skuteczność naszych aplikacji" - dodaje.
Pojaśnienie ..(jeszcze 1772)» |
| |
Medycyna
Efekty uboczne chemioterapii (04-12-2006) |
Trzy powszechnie używane leki chemioterapeutyczne mogą powodować trwałe uszkodzenia zdrowych komórek mózgu, jak sugerują najnowsze badania przeprowadzone na zwierzętach. Praca może wyjaśnić skalę problemów poznawczych znanych pod nazwą "chemiczny mózg", które dotykają około 80% wszystkich pacjentów poddawanych chemicznej terapii przeciwnowotworowej, objawiających się utratą pamięci, zagubieniem i obniżeniem zdolności koncentracji. "To daje podstawę psychologiczną dla czegoś, co wielu z nas rozważało od dłuższego czasu" - mówi Patricia Duffner, onkolog dziecięcy z University of Buffalo School of Medicine w Nowym Jorku, która nie była członkiem zespołu badawczego.
Naukowcy ..(jeszcze 2155)» |
| |
Biologia
Zdrowsze samce płodzą więcej synów (04-12-2006) |
Kobiety ciężarne nie mają wpływu na płeć swoich dzieci, ale wygląda to nieco inaczej w dzikiej przyrodzie. U niektórych gatunków zwierząt im zdrowsza jest samica, tym większe są szanse, że będzie rodziła synów. Obecnie zespół hiszpańskich badaczy wykazał, że samce także mają swój udział w selekcji płciowej: wśród europejskich jeleni wysokiej jakości nasienie samców daje wyższe prawdopodobieństwo, że płodzić oni będą więcej samców niż samic.
Miarą sukcesu rodziców jest zdolność ich potomstwa do dalszej reprodukcji. Większa ilość następców oznacza większą ilość genów rodziców w puli genowej. W pewnych warunkach rodzice mogą odnosić korzyść z większej ilości synów niż córek ..(jeszcze 2191)» |
| |
Astronomiczne Zdjęcie Dnia
Aktywne Słońce (04-12-2006) |
Potężne pióropusze gorącego gazu wyrzucane są z powierzchni Słońca każdego dnia. Ta gwałtowna i kapryśna aktywność naszej gwiazdy została ostatnio zarejestrowana z imponującą dokładnością przez sondę Hindoe, wystrzeloną w kosmos przez naukowców japońskich, pod koniec września bieżącego roku.
Blisko horyzontu, aktywne regiony dookoła plamy słonecznej wyrzucają gorącą plazmę wzdłuż linii pola magnetycznego, które łączy plamę z otaczającą atmosferą Słońca. Jasne regiony są bardziej gorące i aktywne. Gulgocząca granulacja i nieprzerwana aktywność słonecznej fotosfery jest widoczna w tle. Poniższe zdjęcie i film są wzbogacone o kolory i przedstawiają region słoneczny o długości ..(jeszcze 1261)» |
| |
Technika
Naukowcy dla lotnictwa (04-12-2006) |
Laboratorium Obróbki Mechanicznej (LOM) dla potrzeb Centrum Zaawansowanych Technologii "AERONET - Dolina Lotnicza" otwarto w Politechnice Rzeszowskiej. Będą tu prowadzone badania naukowe dla przemysłu lotniczego, a także zajęcia ze studentami. "Działalność naukowo-badawcza dla przemysłu lotniczego dotyczyć będzie m.in. obróbki szybkościowej stopów lotniczych, optymalizacji obróbki z wykorzystaniem nowoczesnych technik modelowania procesów skrawania, sterowania i nadzorowania procesów obróbki ściernej.
Prowadzone będą również szkolenia z zakresu programowania i obsługi maszyn sterowanych numerycznie m.in. w ramach Centrum Transferu Nowoczesnych Technologii Wytwarzania ..(jeszcze 2328)» |
| |
Archeologia
Odkrycia archeologów w Ćmielowie nad rzeką Kamienną (03-12-2006) |
Śladami, które w Ćmielowie koło Opatowa (woj. świętokrzyskie) pozostawili myśliwi reprezentujący tzw. kulturę magdaleńską ze schyłkowego paleolitu, podążają archeolodzy z Instytutu Archeologii UW i Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie. Kultura magdaleńska znana jest między innymi z malowideł naskalnych i bogato ornamentowanych wyrobów kościanych. Na stanowisku "Mały Gawroniec", położonym na wyniesieniu w widłach rzek Kamiennej i Przepaść, archeolodzy znaleźli ciekawą. konstrukcję mieszkalną.
"Zapewne był to świetny punkt do obserwacji zwierzyny zbierającej się przy wodzie. Najważniejszy powód przybycia tu magdaleńczyków stanowiło jednak bogactwo surowców krzemiennych ..(jeszcze 2993)» |
| |
Technika
Tajemnice sztucznych atomów (02-12-2006) |
Już wkrótce zostanie przekroczona granica miniaturyzacji nośników, na których zapisywane są informacje. Co wtedy? Jak poradzimy sobie z rosnącą liczbą danych, wymagających przetwarzania i przechowywania? Odpowiedzi na te pytania poszukują - i znajdują! - spintronicy. Nanoelektronika spinowa to młoda dziedzina fizyki, która otwiera nowe możliwości i obszary badawcze. Polacy czynnie uczestniczą w tych badaniach i odnoszą duże sukcesy - tak, jak Ireneusz Weymann, tegoroczny stypendysta "Polityki", laureat konkursu "Zostańcie z nami!".
PRZESUNĄĆ GRANICĘ MINIATURYZACJI
Obecnie technologia jest oparta przede wszystkim na strukturach półprzewodnikowych (czyli tzw. układach ..(jeszcze 3588)» |
| |
Astronomiczne Zdjęcie Dnia
W ramionach NGC 1097 (01-12-2006) |
Relatywnie niewielki towarzysz kosmiczny wydaje się być owinięty spiralnym ramieniem enigmatycznej galaktyki NGC 1097. Niezwykle szczegółowe zdjęcie poniżej tego dziwacznego systemu, zwanego również ARP 77 (ARP - ang. Atlas of Peculiar Galaxies - Atlas Dziwacznych Galaktyk) jest w rzeczywistości kompozytem danych z dwóch teleskopów - jednego na północnej, drugiego na południowej półkuli ziemskiej.
Do niezwykłych subtelnych detali należy między innymi tajemniczy dżet ..(jeszcze 1235)» |
| |
Biologia
Wieloryby mądrale (01-12-2006) |
Gdy porównywane są mózgi różnych gatunków, rozmiar nie jest ostatecznym wyznacznikiem inteligencji. Liczy się przede wszystkim stopień skomplikowania centralnego układu nerwowego. U ludzi i małp człekokształtnych występuje specyficzny rodzaj uzwojenia nerwowego, który odpowiedzialny jest za rozwinięte zdolności poznawcze. Teraz naukowcy donoszą, że odnaleźli podobne szlaki nerwowe u wielorybów i wygląda na to, że walenie wyewoluowały je dużo wcześniej.
Zależność pomiędzy złożonością tkanki nerwowej a umiejętnościami kognitywnymi została potwierdzona w roku 1999, kiedy to naukowcy odkryli, że mózgi ludzi i wielkich małp, jak szympansa czy goryla, zawierają specjalne wydłużone ..(jeszcze 2941)» |
| |
Medycyna
Dobrczynne promieniowanie (01-12-2006) |
| Napromieniowani żyją dłużej - najlepszym na to dowodem są ci, którzy zostali umiarkowanie napromieniowani podczas wybuchów jądrowych w Hiroszimie i Nagasaki. Komitet Naukowy Narodów Zjednoczonych do spraw Skutków Promieniowania Atomowego (UNSCEAR) miał z nimi nie lada problem. Kiedy na początku lat 90. ubiegłego wieku zaczęto głośno przebąkiwać o dobroczynnych skutkach napromieniowania, przeważał pogląd, że nawet niewielka dawka promieniowania jonizującego jest szkodliwa i może wywołać nowotwór. Tymczasem sygnały płynące z różnych części świata za nic nie chciały tego potwierdzić. W nadziei na sprostowanie błędu sięgnięto po twarde dane z Hiroszimy i Nagasaki. Jakież było zdziwienie ..(jeszcze 5081)» |
| |
Astronomia
W Poznaniu zaprezentowano największy polski meteoryt (01-12-2006) |
Największy znaleziony w Polsce kawałek meteorytu, nazwanego Meteorytem Morasko, zaprezentowano w środę 29 listopada w Poznaniu. Ważący 164 kilogramy meteoryt to stop metalu i minerałów. "Takich miejsc, w których znajdujemy meteoryty i skutki ich działania, czyli kratery, jest na świecie tylko 14. Zazwyczaj znajdujemy same meteoryty albo same kratery" - podkreśla prof. Wojciech Stankowski z Instytutu Geologii UAM.
Meteoryt znaleziony w poznańskim rezerwacie Morasko we wrześniu br. należy do grupy meteorytów metalicznych. Spadł tu ok. 5 tys. lat temu. Odkrycia dokonał pracujący dla poznańskiego Uniwersytetu Adama Mickiewicza (UAM) poszukiwacz meteorytów z Kielc Krzysztof ..(jeszcze 1587)» |
