Racjonalista - Strona głównaDo treści


Fundusz Racjonalisty

Wesprzyj nas..
Zarejestrowaliśmy
149.725.567 wizyt
Ponad 1062 autorów napisało dla nas 7287 tekstów. Zajęłyby one 28732 stron A4

Wyszukaj na stronach:

Kryteria szczegółowe

Najnowsze strony..
Archiwum streszczeń..

 Co z Brexitem?
będzie drugie referendum
będzie początkiem końca UE
zyska na nim Wielka Brytania
ostatecznie wzmocni UE
dużo hałasu o nic
  

Oddano 631 głosów.
Chcesz wiedzieć więcej?
Zamów dobrą książkę.
Propozycje Racjonalisty:
Sklepik "Racjonalisty"

Złota myśl Racjonalisty:
W opinii wielu filozofów i antropologów śmierć stanowi dla ludzi swoisty problem pojęciowy, ponieważ są oni niepoprawnymi dualistami, uważającymi, że ciało i dusza mają odmienną naturę.
 Społeczeństwo » Służba Zdrowia

Darmocha
Autor tekstu:

Wyobraźmy sobie, że oto Sejm, w trosce o wyżywienie narodu uchwalił prawo do „darmowej" żywności. Brzmi to może jak utopia, ale jest możliwe. Skoro mamy „bezpłatne" szkolnictwo czy „bezpłatną" służbę zdrowia, równie dobrze możemy mieć „bezpłatne" wyżywienie. Tym bardziej, że żywność jest znacznie od zdrowia ważniejsza. Wszak bez jedzenia człowiek może wytrzymać jedynie ok. 40 dni, podczas gdy bez służby zdrowia, nawet najciężej chorym, udaje się przeżyć niekiedy rok czy nawet dłużej.

Dla wszystkich i tak nie wystarczy

A więc nowa Ustawa o Narodowym Funduszu Wyżywienia gwarantować będzie nieograniczony dostęp do żywności. Idziemy sobie do dowolnego sklepu, tak jak dziś chodzimy do przychodni lekarskiej, i wybieramy z półki to na co akurat mamy ochotę, tak jak dziś wybieramy w przychodni lekarza, pielęgniarkę czy położną. Powszechny dostęp spowoduje, iż największym wzięciem cieszyć się będą: homary, krewetki, polędwice, dziczyzna, sery francuskie, w najgorszym przypadku schab bez kości. I trudno się ludziom dziwić, skoro wszystko darmo.

Wszystko byłoby w porządku, gdyby na świecie występowała nieograniczona ilość homarów i krewetek, polędwic i schabów. Problem w tym, że jeśliby nawet zaimportować do Polski wszystkie homary czy krewetki znajdujące się w naszym zasięgu, i umożliwić ich konsumpcję każdemu Polakowi, który ma na nie ochotę, w ilościach nieskrępowanych, to i tak po pewnym czasie zabrakłoby ich nawet w ramach Programu Kompleksowego Wyżywienia Narodu (PKWN).

Wkrótce każdego czeka jednak niespodzianka. Przychodzi do sklepu, ma smak na homara, a tu na stoisku z „owocami morza" napis: „Homarów brak". Zaczyna rozglądać się za krewetkami, tymczasem pomimo gigantycznych dostaw, krewetek także zabrakło. Może więc świeży łosoś — nie ma, filet z morszczuka — brak, w takim razie filet mrożony — też nie ma, a paluszki rybne? Zabrakło. Wychodzi na to, że z owoców morza możemy otrzymać jedynie...ocet. Bierzemy, bo wiemy, że i octu może zabraknąć.

Taki scenariusz już przerabialiśmy w prl. Co prawda żywność nie była darmowa, jednakże jej ceny ustalano tak, aby stać było na nią każdego. Po 45 latach „darmochy" doszliśmy jednak do wniosku, że choćby nie wiem jak doskonałe były ustawy nakazujące powszechne zaopatrzenie ludności, nie ma takiej siły, która wszystkim zapewniłaby wszystko. Konieczny jest mechanizm, który sprawi, że dostawy homarów, schabów czy nawet chleba regulowane były tak, aby ich nigdy w sklepach nie zabrakło. Takim mechanizmem są ceny.

Mogło się to komuś wydać niesprawiedliwe, ale przecież reglamentacja (bo do tego sprowadzał się handel pozbawiony mechanizmu cenowego) wedle wykonywanego zawodu, po znajomości, poprzez system kartek czy w jakiś inny odgórny sposób także była niesprawiedliwa, a co gorsza, irytowała i szkodziła całej gospodarce. Od takiej dystrybucji towarów nie przybywało, niedobory nie zmniejszały się.

Tymczasem podniesienie ceny motywowała do lepszej pracy, gdyż za lepszą pracę otrzymywaliśmy lepszą płacę i mogliśmy w każdej chwili wymarzony produkt kupić. Wyższa cena ogranicza wprawdzie popyt do wysokości gwarantującej ciągłą dostępność produktu, motywuje jednak do pracy, za którą otrzymujemy wynagrodzenie mające pokrycie w towarze, jest ponadto źródłem wyższych zysków przyciągających nowych producentów, dzięki czemu pula wytwarzanych towarów rośnie, a ich cena spada.

Na kilo taniego schabu w 1980 roku trzeba było pracować 5-8 godzin, dzisiaj, kiedy jest taki „drogi" wystarczą 2 -3 godziny.

Jak więc dzielić?

Dzięki mechanizmom cenowym rynek żywności rozwinął się u nas do rozmiarów przekraczających popyt wewnętrzny. Co stoi na przeszkodzie, aby podobny mechanizm wprowadzić w służbie zdrowia, gdzie w trosce o „sprawiedliwość społeczną" nadal obowiązuje model „bezpłatnego", powszechnego dostępu?

Mamy prawo do korzystania ze służby zdrowia, ale nie mamy służby zdrowia. Nie pomagają roszady personalne w ministerstwie zdrowia, apele polityków, strajki lekarzy czy nowe systemy kolejkowe. Bez mechanizmu, który zachęciłby do zwiększenia podaży usług medycznych, do racjonalizacji ich wykorzystanie i eliminacji marnotrawstwa deficytu usług zlikwidować się nie da. Nie tylko zresztą w Polsce, także w bogatej Anglii, gdzie np. operacji „by-pass" osobom po sześćdziesiątce już się raczej nie robi ("szkoda pieniędzy"), a kolejki do skomplikowanego badania diagnostycznego są tak długie, iż niektórzy pacjenci umierają zanim się diagnozy doczekają.

Ktoś kto więcej pracuje, kto się lepiej od innych stara, kto ryzykuje, uczy się, jest przedsiębiorczy ma prawo do wyższych zarobków, za które może kupować więcej lepszych towarów niż ktoś kto pracuje gorzej, mniej lub nie pracuje w ogóle. Usługa medyczna to taki sam towar, jak samochód, kalesony czy homar. Zapewnienie jej dostępności oraz opłacalności poprzez wprowadzenie mechanizmu cenowego doprowadzi do wzrostu świadczeń, a tym samym do spadku ich cen. Będzie więcej lepszych lekarzy, więcej klinik i ambulansów, i będą tańsze.

Czyż to właśnie nie jest sprawiedliwość społeczna?


 Po przeczytaniu tego tekstu, czytelnicy często wybierają też:
NFZ. Inaczej, nie działa
In vitro veritas

 Dodaj komentarz do strony..   Zobacz komentarze (16)..   


« Służba Zdrowia   (Publikacja: 04-11-2004 )

 Wyślij mailem..     
Wersja do druku    PDF    MS Word

Jan M. Fijor
Ekonomista; publicysta "Wprost", "Najwyższego Czasu", "Życia Warszawy", "Finansisty" i prasy polonijnej; wydawca (Fijorr Publishing). Były doradca finansowy Metropolitan Life Insurance Co. Ekspert w dziedzinie amerykańskich stosunków społeczno-politycznych. Autor dwóch książek: "Imperium absurdu" i "Metody zdobywania klienta, czyli jak osiągnąć sukces w sprzedaży".

 Liczba tekstów na portalu: 36  Pokaż inne teksty autora
 Najnowszy tekst autora: Keynes i jego ludzie
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl. Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie, bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
str. 3741 
   Chcesz mieć więcej? Załóż konto czytelnika
[ Regulamin publikacji ] [ Bannery ] [ Mapa portalu ] [ Reklama ] [ Sklep ] [ Zarejestruj się ] [ Kontakt ]
Racjonalista © Copyright 2000-2018 (e-mail: redakcja | administrator)
Fundacja Wolnej Myśli, konto bankowe 101140 2017 0000 4002 1048 6365