Racjonalista - Strona głównaDo treści


Fundusz Racjonalisty

Wesprzyj nas..
Zarejestrowaliśmy
158.510.993 wizyty
Ponad 1063 autorów napisało dla nas 7305 tekstów. Zajęłyby one 28821 stron A4

Wyszukaj na stronach:

Kryteria szczegółowe

Najnowsze strony..
Archiwum streszczeń..

 Czy jesteś zadowolony/a z życia?
Tak
Nie
Nie wiem
  

Oddano 909 głosów.
Chcesz wiedzieć więcej?
Zamów dobrą książkę.
Propozycje Racjonalisty:
Sklepik "Racjonalisty"

Złota myśl Racjonalisty:
Między osobistą trwogą egzystencjalną a władzą nad ciałem i duszą innych ludzi rozciąga się obszar, gdzie czają się metafizyczni rozbójnicy, czerpiący profity z duchowej i intelektualnej nędzy swych bliźnich.
 Światopogląd » Humanizm

O szczęściu dążenia [1]
Autor tekstu:

Ludzie w kulturze Zachodu osiągnęli to do czego człowiek dążył od wieków. Osiągnęli wolność i dobrobyt. Nie umierają już z głodu, gdyż na ogół mają zapewnione minimum socjalne. Dzięki pomysłom wytworzonym przez rozum, człowiek może cieszyć się takimi wynalazkami jak samochody czy komputery. Pomysły na kapitalistyczny ustrój gospodarczy dały większą możliwość wytwarzania i korzystania z dóbr. Ludzie w rozwiniętych krajach odrzucili krępującą monarchię i dyktaturę. Dzięki temu człowiek może cieszyć się wolnością słowa. W wielu państwach kultury zachodu racjonalizm zaczął panować nad fanatyzmem religijnym. Ludzie uwolnili się przez to od krępujących nakazów odbierających im możliwość korzystania w pełni z życiowych uciech.

Poprzez rozwój techniki i swobodę obyczajów człowiek zyskał dużo większy wachlarz przyjemności, z których ma możliwość skorzystać. Może cieszyć się jazdą komfortowymi samochodami, może czerpać przyjemności z oglądania telewizji czy grania na komputerze, może też przeżywać uczucia podniesionej adrenaliny uprawiając sporty ekstremalne.

Teoretycznie człowiek w kraju wysoko rozwiniętym osiągnął to, do czego dążył. Nie musi głodować i otacza się wygodami. Ma też wolność i swobodę obyczajów. Ale wolność i dobrobyt nie są tym, co człowiek potrzebuje w pierwszej kolejności. W pierwszej kolejności człowiek bowiem dąży do własnego szczęścia, a do tego nie udało mu się zbliżyć. Dobra materialne nie są w stanie dawać długotrwałego szczęścia. Wolność, z którą nie wiadomo co zrobić także nie jest w stanie nikogo uszczęśliwić.

Liczba samobójstw w krajach kultury Zachodu jest bardzo wysoka. Większość samobójców to są ludzie, w życiu których więcej czasu zajmowały uczucia negatywne niż te pozytywne i nie widzieli oni szans na poprawę tego stanu rzeczy. Takich nieszczęśliwców pozostaje w społeczeństwie pewien procent. Tylko niewielka część z nich popełnia samobójstwo. Reszta żyje ze swoim nieszczęściem.

Ważnym wyzwaniem, jakie stoi przed ludzkością w XXI wieku jest zaradzenie kryzysowi szczęścia tak, aby razem z rozwojem gospodarczym kraju rósł także poziom zadowolenia wszystkich obywateli z życia. Bo najważniejsze dla człowieka jest jego własne szczęście. Cóż warta jest swoboda obyczajów czy dobra materialne dla kogoś, kto jest nieszczęśliwy i chce popełnić samobójstwo?

Dla poczucia sensu w życiu bardzo ważne jest aby człowiek przeżywał w swoim życiu więcej pozytywnych uczuć niż tych negatywnych. Uczucia przyjemne wywoływane są między innymi przez chwilowe przyjemności. Przyjemności takie to są, na przykład, smaczne jedzenie, seks czy imprezy towarzyskie. Wadą takiego stymulowania pozytywnych uczuć jest to, że przyjemności takie szybko się nudzą, jeżeli nie są urozmaicane. Mogą one trwać tylko krótki czas w życiu człowieka. Przyjemnościami płynącymi z seksu i z dobrego jedzenia człowiek może się delektować tylko ok. 1% czasu w swoim życiu.

W sumie wszystkie przyjemności chwilowe mogą być przeżywane przez przeciętnego człowieka nie więcej jak 10% czasu całego jego życia. Poza tym krótkim czasem musi on szukać innych sposobów na to, aby wywołać w sobie pozytywne uczucia.

Dobrym narzędziem w tym celu są marzenia i nadzieje na lepsze jutro. Gdy człowiek ma pewność, że za jakiś czas osiągnie jakiś swój upragniony cel, to praca czy cierpienie nie są w stanie go unieszczęśliwić. Marzenia i nadzieje sprawiają, że trudna praca nie przysparza nieprzyjemnych uczuć tylko te przyjemne. Także ból fizyczny może służyć uszczęśliwianiu jednostki, a nie unieszczęśliwianiu jej, jeżeli jest to ból na rzecz urzeczywistnienia marzeń. Na przykład asceci w średniowieczu mieli bardzo szczęśliwe życie, mimo że sprawiali sobie wiele bólu fizycznego. Byli oni bowiem przekonani, że prowadzi ich takie postępowanie do szczęścia wiecznego. Powodowali oni swoim postępowaniem nieprzyjemności dla ciała, ale otrzymywali wielką satysfakcję dla ducha.

Najlepsze i najbardziej długotrwałe pozytywne uczucia człowiek osiąga, gdy wie, że przed sobą ma lepszą przyszłość, gdy może tworzyć, pracować lub robić wyrzeczenia, wiedząc, że poświęca je w celu realizacji swoich marzeń. Co więcej, brak marzeń, celów i perspektyw na lepsze jutro może być przyczyną (i często tak się właśnie zdarza) długotrwałych negatywnych uczuć. Wszyscy ludzie w mniejszym lub większym stopniu potrzebują mieć nadzieję i widzieć przed sobą coś lepszego niż jest — potrzebują mieć jakiś cel w życiu. I nie jest przy tym ważne jak dobrze człowiek ma w życiu. Najważniejsze jest, aby mieć nadzieję na to, że będzie jeszcze lepiej.

Życie człowieka składa się z dążenia do różnych celów. Człowiek porusza się od jednego procesu celowego do drugiego. Każdy taki proces składa się z dwóch etapów. Ten pierwszy to dążenie do osiągnięcia celu, drugi to: albo osiągnięcie celu (związane z krótkotrwałym szczęściem), albo utrata celu bez jego osiągnięcia i uczucie zawodu. Drugi etap dostarcza człowiekowi bardzo intensywnych uczuć, ale jest mało istotny dla szczęścia lub nieszczęścia jednostki w życiu, gdyż trwa bardzo krótko. Natomiast pierwszy etap daje zazwyczaj mniej intensywne, ale zawsze pozytywne długotrwałe uczucia oparte o nadzieje.

Każdy cel ma swoją wagę, czyli ilość i jakość szczęścia jakie daje jego osiągnięcie. Waga tego samego celu nie dla każdego człowieka jest taka sama. Zjedzenie kotleta schabowego dla biednego Afrykanina wiąże się z niebywałą wręcz radością. Zjedzenie tego samego kotleta przeciętnemu człowiekowi w Polsce nie sprawia prawie wcale satysfakcji. Zakup pięcioletniego samochodu klasy średniej ma bardzo małą wagę dla przeciętnego człowieka w Niemczech. Natomiast ma dużą wagę dla przeciętnego człowieka w Polsce. Poziom wagi danego celu wyznacza głównie poziom trudności. Im trudniej jest zdobyć cel tym większa radość z jego osiągnięcia.

Drugim czynnikiem wyznaczającym poziom wagi są uwarunkowania biologiczne. Tym wyższa waga jeżeli zaspokaja ważniejsze potrzeby człowieka. Więcej satysfakcji przeżywa Afrykanin jedząc kotleta schabowego niż bogaty Niemiec, który jedzie swoim nowo zakupionym BMW. Potrzeba bowiem jedzenia jest dla człowieka ważniejsza niż potrzeba wygody i luksusu.

Wszystkie cele jakie człowiek może w życiu mieć podzielić można na indywidualne, społeczne i uniwersalne. Cel społeczny to taki, do których każdy dąży wraz z pewną grupą społeczną lub wraz z całym społeczeństwem danego państwa. Takim celem jest na przykład dążenie do zwycięstwa w wojnie lub do wyzwolenia spod okupacji, bądź też dążenie do zwycięstwa ukochanej drużyny sportowej poprzez kibicowanie jej.

Cele indywidualne to te, które są zarezerwowane raczej dla jednostek bądź małej grupy ludzi składającej się głównie z rodziny lub najbliższych przyjaciół. To jest, na przykład, dążenie do uzbierania pieniędzy na zakup jakiegoś produktu lub usługi.

Trzeci rodzaj celów to są cele uniwersalne, np. takie, które osiąga się dopiero po śmierci poprzez postępowanie za życia według odpowiednich reguł. Cel uniwersalny dostarcza człowiekowi długotrwałych pozytywnych uczuć. Jest to cel na całe życie, gdzie pierwszy etap procesu celowego jest maksymalnie wydłużony. Celu tego nigdy się nie osiągnie za życia, a co za tym idzie człowiek nie jest narażony na nieprzyjemne uczucia związane z zawodem i znudzeniem osiągniętym celem.

Cywilizacja Zachodu jest cywilizacją osiągniętych celów. Ludzie żyjący w krajach wysoko rozwiniętych osiągnęli już większość celów, jakie może mieć człowiek. Wielu ludzi może jeszcze znaleźć sobie cele w zdobywaniu pieniędzy i awansach społecznych. Są to przeważnie ludzie prowadzący własną firmę lub ludzie posiadający jakieś talenty potrzebne w zdobywaniu coraz więcej pieniędzy. Jednak duża część społeczeństwa jest narażona na nieprzyjemne uczucia związane z brakiem celu w życiu. Najbardziej na to narażone grupy społeczne to są ludzie pracujący na stałej pensji, bez większych perspektyw na zwiększanie ilości swoich zarobków. Jeżeli dodatkowo nie są ludźmi wierzącymi ani nie potrafią znaleźć sobie w życiu innych celów, to pojawia się u nich poczucie braku sensu istnienia.

Nie jest też ważne ile człowiek zarabia. Jeżeli zarabia ciągle tyle samo to jest niezadowolony. Jest on zazwyczaj przekonany, że nieszczęście jego wynika z powodu małej ilości pieniędzy. Faktycznie jednak jest nieszczęśliwy gdyż nie może dążyć do realizacji żadnych celów. Tak samo jest niezadowolony człowiek w Polsce żyjący na stałej pensji wynoszącej średnią krajową jak i Niemiec żyjący w swoim kraju na stałej pensji wynoszącej średnią krajową.

Na nieszczęście są też narażeni ludzie młodzi i dzieci. Szczególnie dzieci bogatych rodziców. Jeżeli rodziców stać na to żeby dzieciom kupić wszystko, to dla dziecka nic nie wymaga wysiłku. Nie może on w takim życiu znaleźć celu ani sensu. Nie sprawia bowiem satysfakcji zakupiona zabawka, którą zdobyło się bez wysiłku, bez proszenia o nią rodziców i bez marzenia o niej po nocach. Zabawka nie ma wtedy żadnej wartości. A to co sprawia wielką satysfakcję dziecku to poczucie, że ma coś wyjątkowego.

Dlatego często dzieci bogatych rodziców popadają w narkotyki albo zaciągają się do sekty. To co dzieci oczekują przede wszystkim od rodziców to jest to, aby otrzymać jakiś cel. Jakiś ideał, do którego mogłyby dążyć.

Podobna, ale odwrotna sytuacja jest obserwowana w przypadku dzieci biednych rodziców. Jeżeli rodziców nie stać na to, żeby kupić cokolwiek dziecku i nie mają też czasu zająć się dzieckiem, to dziecko takie jest pozostawione same sobie. Samo musi poszukać sobie celów w życiu. Bez celu człowiek bowiem żyć nie może.

Problemu tego nie mieli rodzie w cywilizacji plemiennej takiej jak na przykład Indianie. Tam dzieci ciągle miały przekazywane od rodziców cele, do których należało dążyć. Należało chodzić na polowania i zdobywać jedzenie. Trzeba było walczyć z innymi plemionami o dominację. Rodzice mieli cel w wychowaniu dzieci. Rodzinę wiązał wspólny cel. Posiadanie dzieci było pomocne dla rodziców w osiąganiu ich celów. Dzieci pomagały w zdobywaniu pożywienia i w walce o dominację. Natomiast dzieci otrzymywały cel od rodziców. Nie były pozostawione same sobie w poszukiwaniu celów.

Dążenie do celu podobne jest do grania w grę komputerową. W grze najważniejsze jest, aby poprzeczka trudności była ustawiona na odpowiednim poziomie. Jeżeli gra będzie za trudna, to gracz się zniechęci. Jeżeli natomiast będzie za łatwa, to gracz się znudzi. W obu przypadkach gra nie jest warta, aby w nią grać. Aby warto było grać w grę poziom trudności musi być ustawiony na odpowiednim poziomie.


1 2 Dalej..

 Po przeczytaniu tego tekstu, czytelnicy często wybierają też:
Naukowa teoria szczęścia
O marihuanie

 Zobacz komentarze (8)..   


« Humanizm   (Publikacja: 11-12-2005 Ostatnia zmiana: 28-06-2006)

 Wyślij mailem..     
Wersja do druku    PDF    MS Word

Tomasz Przepiórka
Ukończył filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim (2003). Obecnie prowadzi mała rodzinną firmę.
 Strona www autora

 Liczba tekstów na portalu: 9  Pokaż inne teksty autora
 Najnowszy tekst autora: Czy wszechświat istnieje?
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl. Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie, bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
str. 4516 
   Chcesz mieć więcej? Załóż konto czytelnika
[ Regulamin publikacji ] [ Bannery ] [ Mapa portalu ] [ Reklama ] [ Sklep ] [ Zarejestruj się ] [ Kontakt ]
Racjonalista © Copyright 2000-2018 (e-mail: redakcja | administrator)
Fundacja Wolnej Myśli, konto bankowe 101140 2017 0000 4002 1048 6365