The best scientific evidence published indicates that among adult women who have an unplanned pregnancy the relative risk of mental health problems is no greater if they have a single elective first-trimester abortion than if they deliver that pregnancy. The evidence regarding the relative mental health risks associated with multiple abortions is more equivocal. Positive associations observed between multiple abortions and poorer mental health may be linked to co-occurring risks that predispose a woman to both multiple unwanted pregnancies and mental health problems.

The few published studies that examined women's responses following an induced abortion due to fetal abnormality suggest that terminating a wanted pregnancy late in pregnancy due to fetal abnormality appears to be associated with negative psychological reactions equivalent to those experienced by women who miscarry a wanted pregnancy or who experience a stillbirth or death of a newborn, but less than those who deliver a child with life-threatening abnormalities.

The differing patterns of psychological experiences observed among women who terminate an unplanned pregnancy versus those who terminate a planned and wanted pregnancy highlight the importance of taking pregnancy intendedness and wantedness into account when seeking to understand psychological reactions to abortion.

This review identified several factors that are predictive of more negative psychological responses following first-trimester abortion among women in the United States. Those factors included:
-Perceptions of stigma, need for secrecy, and low or anticipated social support for the abortion decision;
-A prior history of mental health problems;
-Personality factors such as low self-esteem and use of avoidance and denial coping strategies; and
-Characteristics of the particular pregnan cy, including the extent to which the woman wanted and felt committed to it.
Across studies, prior mental health emerged as the strongest predictor of postabortion mental health. Many of these same factors also predict negative psychological reactions to other types of stressful life events, including childbirth, and, hence, are not uniquely predictive of psychological responses following abortion.

Claims that women who have elective abortions will experience psychological distress have fueled much of the recent debate on abortion. It has been argued that the emotional sequelae of abortion may not occur until months or years after the event. Despite unclear evidence on such a phenomenon, adverse mental health outcomes of abortion have been used as a rationale for policy-making. We systematically searched for articles focused on the potential association between abortion and long-term mental health outcomes published between January 1, 1989 and August 1, 2008 and reviewed 21 studies that met the inclusion criteria. We rated the study quality based on methodological factors necessary to appropriately explore the research question. Studies were rated as Excellent (no studies), Very Good (4 studies), Fair (8 studies), Poor (8 studies), or Very Poor (1 study). A clear trend emerges from this systematic review: the highest quality studies had findings that were mostly neutral, suggesting few, if any, differences between women who had abortions and their respective comparison groups in terms of mental health sequelae. Conversely, studies with the most flawed methodology found negative mental health sequelae of abortion.

In the latest review, the researchers identified 180 potentially relevant studies published between 1990 and 2011, 44 of which, involving many hundreds of thousands of women, met their inclusion criteria. All of these studies measured mental health outcomes in women more than 90 days after they had had an abortion or had given birth.

The review concluded that it makes no difference to a woman's mental health whether she chooses to have an abortion or to continue with an unwanted pregnancy. However, it also found that about a third of women who have an unwanted pregnancy have mental health problems, whether it results in an abortion or a birth. This is three times higher than the rate of 11-12% of people with mental health problems among the general population.

"This [mental health problem] could have been there before [the unwanted pregnancy], or it could be there because of the pregnancy," said Professor Kendall.

Women who have had mental health problems before an abortion are at greater risk of mental health problems after the abortion, says the review. And some other factors may be associated with mental health problems after an abortion, such as a woman having a negative attitude towards abortion in general, being under pressure from her partner to have an abortion, or experiencing other stressful life events.

Rozdział III
Piśmiennictwo naukowe - różne dziedziny i poglądy
2. Aborcja w naukach medycznych i w psychologii
W literaturze nauk medycznych najczęściej są opisywane konsekwencje fizyczne i psychiczne aborcji. Choć metody przerywania ciąży udoskonalono, wielu lekarzy podkreśla, że zabieg ten, nawet legalny, w sterylnych warunkach,
zawsze niesie pewne ryzyko dla zdrowia kobiety. Różni badacze zjawiska dzielą fizyczne skutki aborcji dla zdrowia kobiet na: wczesne (występują w trakcie lub do miesiąca po zabiegu); późne (od miesiąca do roku); odległe (nawet po kilku, kilkunastu latach).
Konsekwencje przerwań ciąży dla kobiety, jej partnera i rodziny - to aspekt, którym zajmują się psychologia i psychiatria. Od wielu lat obserwujemy dwa podejścia - akcentowanie zagrożeń i niebezpiecznych skutków przerwań ciąży dla zdrowia fizycznego i psychicznego oraz minimalizowanie tych skutków (wskazywanie na inne niż aborcja, zmienne, towarzyszące problemom psychicznym, nasilającym się po przerwaniu ciąży). Niektórzy badacze nazywają psychiczne następstwa po aborcji zespołem utraty ciąży (szersze ujęcie). Podstawą jest rozróżnienie
dwóch grup objawów, dokonane przez Amerykańskie Stowarzyszenie Psychiatrów w 1987 r. Wyodrębniono wtedy dwa zespoły: PAD (post abortion distress) oraz PAS (post abortion syndrom), które należą do tzw. zaburzeń posttraumatycznych, a więc takich, które dopiero po pewnym czasie mogą się uaktywnić. Amerykańskie Stowarzyszenie Psychiatrów zdefiniowało przyczyny tych objawów zdrowotnych. Są to najczęściej: zagrożenie życia lub fizycznej integralności, poważne zagrożenie lub krzywda wyrządzona dziecku, patrzenie na poważne
krzywdzenie lub zabijanie innych. W 1989 r. ukazał się artykuł Philipa G. Neya i Adele Rose, omawiający ponad sto publikacji dotyczących skutków przerywania ciąży. Autorzy stwierdzili, że większość kobiet w wyniku aborcji doświadczyło poczucia winy, nieszczęścia, niepokoju, zaburzeń snu, obniżenia poczucia własnej wartości, a także ma poczucie braku bezpieczeństwa, braku oparcia w najbliższej osobie - kobiety te przeżywają negatywne zmiany w osobowości, doświadczają zaburzeń seksualnych.
W świetle literatury psychologicznej, zespół PAD pojawia się najczęściej zaraz po zabiegu aborcji lub też w pierwszych trzech miesiącach po tym fakcie i trwa najczęściej do roku. Czynnikami wpływającymi na przebieg czy w ogóle występowanie wspomnianego zespołu są: światopogląd jednostki, wyznanie wiary oraz wrażliwość moralna. Dla kobiety PAD oznacza fizyczny i psychiczny ból po aborcji, na ogół związany z poczuciem wielkiej straty. Objawy charakterystyczne dla tego typu "zachorowań" to: zaburzenia obrazu siebie, zaburzenia snu, utrata celu życia, obawa przed współżyciem seksualnym i następną ciążą. Zespół PAD zaliczono do zaburzeń przystosowania, pełnienia funkcji społecznych. Natomiast PAS występuje nawet po wielu latach od aborcji, często wywołany zostaje jakąś okolicznością, symboliczną datą, ważnym wydarzeniem. Jego przyczyny mają raczej charakter fizjologiczno-psychologiczny, związany z gwałtownym przerwaniem przemian zachodzących od momentu zajścia w ciążę
w organizmie matki. PAS jest typem zaburzenia chronicznego, u którego charakterystycznym elementem jest fakt, że zaburzenie to może powracać cyklicznie aż do śmierci. Syndrom postaborcyjny w liczbach po raz pierwszy ukazała psycholog Anna Speckhard. W 1985 r. na Uniwersytecie Minnesota, badając kobiety w okresie od 5 do 10 lat po aborcji dowiodła, że większość z nich ma problemy natury psychicznej z powodu dokonanej aborcji. (..)
Połowa kobiet decyzję o aborcji podjęła za namową partnera31. Z kolei zwolennicy prawa do aborcji wskazują na najczęściej popełniane błędy w metodologii badań, tj. brak grupy kontrolnej; wnioski wyciągane na podstawie małej liczby przypadków; niejasno zdefiniowane symptomy i przyczyny aborcji; krótkie okresy badawcze. Popularną praktyką wśród uczestników sporu o prawo do aborcji jest powoływanie się na badania naukowe prowadzone w innych krajach. Sądzę, że kwestia przydatności badań zagranicznych, zwłaszcza amerykańskich, na gruncie polskim
wymaga jednak dokładniejszych analiz. W amerykańskim społeczeństwie zdecydowanie wyższy jest poziom korzystania z opieki psychologicznej, udział w różnych grupach pomocowych, grupach wsparcia i zajęciach w ośrodkach terapeutycznych. Socjologowie zwracają uwagę, że Polacy wciąż wstydzą się korzystać z pomocy psychologa. W polskiej literaturze naukowej najczęściej funkcjonuje analiza skutków zabiegu przerywania ciąży w sferze somatycznej (m.in. W. Fijałkowski, K. Bożkowa, M. Troszyński, T. Kukla33). Pojawiły się także publikacje dotyczące psychicznych konsekwencji aborcji. Dorota Kornas-Biela od lat zajmuje się problemami dotyczącymi zmian
w psychologicznym obrazie własnej osoby, dokonujących się w związku z decyzją kobiety o przerwaniu ciąży35. Szczególne typy reakcji traumatycznych po zabiegu przerwania ciąży omówili na podstawie badań własnych Witold Simon, Elżbieta Kaczmar oraz inni autorzy37. Z kręgu badaczy zespołu postaborcyjnego pochodzą także liczne opracowania dowodzące, że aborcja nie pozostaje bez wpływu na dzieci, partnerów, a nawet całą rodzinę kobiet przerywających ciążę.

Wokół psychicznych konsekwencji aborcji trwa zacięty spór przeciwników i zwolenników legalizacji przerwań ciąży. Hipoteza o specyficznej naturze kobiety, powodującej wspomniane wyżej zespoły, pozostaje w opozycji do twierdzenia o roli kultury, która kształtuje u jednostek poczucie winy i grzechu. Środowiska podważające wiarygodność danych o zespole PAD i PAS wskazują na okoliczności lansowania strategii syndromu w Stanach Zjednoczonych. Wanda Nowicka w jednym z artykułów pisze o analogii między sytuacją w USA (kiedy zalegalizowano przerywanie ciąży) i sytuacją w Polsce ostatnich kilku lat. Jej zdaniem, celem propagatorów tezy o nieodwracalnych skutkach aborcji dla psychiki kobiety miało być wzbudzenie powszechnego strachu i poczucia winy. Taka polityka mogła spowodować zmniejszenie liczby zabiegów w USA3. Zdaniem "zwolenników wyboru", na psychikę
kobiety raczej ma wpływ urodzenie "dziecka niechcianego. Nagłośniony przez środowiska pro-life zespół "ocaleńca od aborcji" jest konfrontowany z badaniami dokumentującymi negatywny wpływ urodzenia niechcianego dziecka (na skutek odmowy aborcji) na sferę emocjonalną i psychiczną "niechcianych dzieci". Grupa specjalistów z WHO już w 1970 r. przyznała, że nie zabieg, ale jego okoliczności mają wpływ na psychikę kobiety (legalność, stadium ciąży, metoda, stanowisko rodziny wobec decyzji, stosunek lekarza i personelu medycznego wobec kobiety).
W tym miejscu warto wspomnieć o cytowanych w środowiskach pro-choice dużych badaniach brytyjskich, którym poddano cztery grupy kobiet: 6151 tych, które nie domagały się aborcji, 6410 tych, które przerwały ciążę, 379 kobiet, którym odmówiono aborcji oraz 371 kobiet, które najpierw zdecydowały się na aborcję, ale potem zmieniły zdanie. Według autorów badań, psychoza po porodzie dotyczy przeciętnie 1,7 przypadków na 1000, zaś po aborcji 0,3 przypadków na 1000. Znaczący rozstrój psychiczny po aborcji występuje najczęściej u kobiet, które były psychicznie chore przed aborcją, które przerwały ciążę w wyniku nacisków zewnętrznych albo w niesprzyjających okolicznościach (np., kiedy zostały opuszczone przez partnera). Do podobnych wniosków doprowadziły badania duńskie, przeprowadzone na populacji kobiet w wieku 15-49 (prawie 1,17 mln). Naukowcy o poglądach konserwatywnych twierdzą, że syndrom postaborcyjny jest związany z naturalną, ale stłumioną reakcją emocjonalną rodziców na stratę
dziecka. Z kolei badacze o poglądach liberalnych podkreślają, że ryzyko problemów psychologicznych po aborcji jest większe w następujących grupach: wśród emocjonalnie niedojrzałych nastolatek; kobiet uskarżających się poprzednio na problemy psychiczne; kobiet usuwających chcianą ciążę z powodów medycznych lub genetycznych; kobiet, których partner bądź rodzina byli przeciwni ciąży; kobiet głęboko religijnych; kobiet zmuszonych do aborcji; kobiet niepewnych własnej decyzji; kobiet, które poddały się późnej aborcji. Interesujący materiał został przygotowany przez psychologa i seksuologa, Arnolda Pawelskiego. Według autora, w krótkim czasie po wprowadzeniu "ustawy antyaborcyjnej" można było zaobserwować zwiększoną liczbę kobiet zgłaszających
się na terapię z powodu zaburzeń psychicznych i seksualnych.

The ability of individuals without a medical background, let alone medical professionals, to fully grasp public health issues is difficult. We live in a society where short news stories supply much of the world's information. Individuals want the information spelled out for them in a tight little package and without lots of numbers or details that require them to think through the problem.

Raymond and Grimes have provided important public health information in a tight little package that clearly spells out the comparative morbidity and mortality of live birth and legal abortion. Additionally, this information allows us to think through some of the issues related to delivery and abortion risks. We need to remember, though, that neither medicine nor public health look at risk alone, but the lay press and legislators often do. Risk is not in a vacuum without the potential benefit that also exists. The most important caveat to evaluating risk is understanding the risk-benefit ratio; any medical or personal decision is based on the assessed benefit as compared with the risk. Whether a woman wants to be pregnant or not, the fact is that the risk to her health and her risk of death are greater with continuing a pregnancy. Accordingly, legislators need to get out of the business of opining on public health matters without relying on the facts.