Dokładnie 70 lat temu, 9 sierpnia 1942 roku, w komorze gazowej w Auschwitz została zamordowana Edyta Stein.

Urodziła się we Wrocławiu w rodzinie żydowskiej. W 14 roku życia odrzuciła judaizm i uznała się za ateistkę. Studiowała filozofię u twórcy fenomenologii Edmunda Husserla i została jego asystentką. Sam Husserl w opinii wystawionej po obronie przez nią doktoratu napisał:
"Pani doktor filozofii Edyta Stein (...) zdobyła (...) doktorat z filozofii summa cum laude, a to w oparciu o znakomitą rozprawę (...), która natychmiast po ukazaniu się wzbudziła zainteresowanie specjalistów. (...) Doktor Stein zdobyła rozległe i głębokie wykształcenie filozoficzne, a jej kwalifikacje do samodzielnych badań naukowych i prowadzenia wykładów nie ulegają kwestii. Jeżeli droga kariery uniwersyteckiej miałaby zostać otwarta dla kobiet, to mógłbym na bezwzględnie pierwszym miejscu i jak najgoręcej polecić ją jako kandydatkę do habilitacji."

W trakcie badań fenomenologicznych Edyta Stein poznała filozofię Maxa Schelera: "Było to moje pierwsze zetknięcie z nieznanym mi dotąd światem. Nie doprowadziło mnie jeszcze do wiary, ale otwarło pewien zakres fenomenu, obok którego nie mogłam przejść jak ślepiec. Nie na darmo wpajano nam stale zasadę, abyśmy do każdej rzeczy podchodzili bez uprzedzeń, odrzucając wszelkie "obawy". Jedne po drugich, opadały ze mnie więzy racjonalistycznych przesądów, w jakich wzrastałam nie wiedząc o tym, i nagle stanął przede mną świat wiary." (E. Stein, Dzieje pewnej rodziny żydowskiej, w: Pisma, t. I, Kraków 2000, s. 207)

Przełomowym momentem w jej życiu było przypadkowe natrafienie na Księgę życia Teresy z Avila. Po latach Edyta Stein relacjonowała, że przeczytała to dzieło w ciągu jednej nocy, a gdy skończyła, powiedziała do siebie: "To jest prawda!"

W 1922 roku Edyta Stein przyjęła chrzest. W 1933 roku wstąpiła do zakonu karmelitańskiego.

W lipcu 1942 roku w kościołach Holandii został odczytany list arcybiskupa Jonga z Utrechtu, który zawierał protest Kościoła przeciwko deportacji Żydów. W odpowiedzi niemieccy okupanci wywieźli do obozów koncentracyjnych ochrzczonych Żydów oraz kapłanów i zakonnice pochodzenia żydowskiego. W grupie deportowanych znalazły się także Edyta Stein i jej siostra Róża - dwa tygodnie później zostały zamordowane w Auschwitz-Birkenau.

W jednym z listów Edyty Stein do Romana Ingardena czytamy: "Wydaje mi się, że aby znaleźć się u bram Tajemnicy, musiałby Pan na drodze intelektu dotrzeć najpierw do granic samej ratio. (...) Być może w opisie mej drogi zbyt małą sprawiedliwość oddałam motywowi intelektualnemu. W ciągnącej się latami fazie przygotowawczej jego współudział był zapewne dość znaczny. Decydujące było jednak to, co działo się realnie we mnie samej (proszę: realne dzianie się, nie "uczucie") wespół z konkretnym obrazem życia chrześcijańskiego przekazanego mi w wyrazistych świadectwach (Augustyn, Franciszek, Teresa). Ale w jaki sposób miałabym w paru słowach nakreślić Panu portret owego "realnego dziania się"? To nieskończony świat, który otwiera się całkiem na nowo, gdy zamiast na zewnątrz, zaczyna się wreszcie żyć do wewnątrz. Wszystkie realne rzeczy, z którymi przedtem miało się do czynienia, stają się przezroczyste i zaznacza się odczuwalna obecność sił, które wprawiają je w ruch i stanowią właściwy ich fundament." (Spór o prawdę istnienia. Listy Edith Stein do Romana Ingardena, Kraków 1994, s. 196)

>Przedkładający Prawdę nad prawdę nie chcą Jej "poznawać", bo już Ją świetnie znają (z Objawienia).

Dla Edyty Stein dążenie do prawdy zawsze było czymś najważniejszym, także w pierwszym okresie jej życia, kiedy była jeszcze ateistką.

.
>>>>Choroby spadają także na bardzo inteligentne i wykształcone osoby, wtedy ich twórczość bywa ciekawą, ale czy możliwym jest poddanie takich wypowiedzi krytycznej analizie.
>Sugeruje Pan, że Edyta Stein była chora psychicznie?...
Nie, niczego takiego nie sugeruję. Nie jestem psychiatrą. Wiem, że nasze mózgi plątają nam rozmaite figle.
Poznane przeze mnie teksty Edyty Stein (także ten wyimek przez Pana zacytowany) świadczy o tym, że pisząc je była bardzo daleka od racjonalizmu.

>Nie zetknąłem się do tej pory z taką hipotezą...
Myślę, że jeszcze z wieloma hipotezami Pan się nie zetknął, ale to tylko domniemanie.

Miłego dnia.

@@@
.

>Dla Edyty Stein dążenie do prawdy zawsze było czymś najważniejszym, także w pierwszym okresie jej życia, kiedy była jeszcze ateistką.
Owszem dążyła, ale poniosła klęskę ulegając religijnym ułudom.

>>Dla Edyty Stein dążenie do prawdy zawsze było czymś najważniejszym, także w pierwszym okresie jej życia, kiedy była jeszcze ateistką.
>Owszem dążyła, ale poniosła klęskę ulegając religijnym ułudom.

Czy Pana zdaniem ktoś, kto - szczerze dążąc do prawdy - dochodzi do wiary, ponosi przez to klęskę?

>Sugeruje Pan, że Edyta Stein była chora psychicznie?...

"Zdowie psychiczne" nie ma jednoznacznej definicji, jest różnie ujmowane przez różne dyscypliny naukowe (medycyna, psychologia, socjologia), jest różne w różnych kulturach, a co dopiero w subiektywnych ocenach ludzi!
W każdym razie jeśli dla Ciebie opowiadanie ze śmiertelną powagą pierdół o nadprzyrodniczych, niepotwierdzonych bytach i podporządkowanie życia tym opowieściom byłoby oznaką zdrowia psychicznego no to ja Ci ... zdrowia nie życzę...

---

Każdy ma prawo do własnego zdania, ale nie do własnych faktów.

>Czy Pana zdaniem ktoś, kto - szczerze dążąc do prawdy - dochodzi do wiary, ponosi przez to klęskę?
Jeśli celem jest prawda to dojście do wiary jest klęską totalną! Nic tak nie upośledza zdolności poznawczych jak wiara (no, może jeszcze zwykła głupota).

Jeśli nastąpi podmiana celów to może być pełen sukces.

>Dla Edyty Stein dążenie do prawdy zawsze było czymś najważniejszym, także w pierwszym okresie jej życia, kiedy była jeszcze ateistką.
Tyle że później była ważna dla niej Prawda jej wiary (problem już tu sygnalizował biedny Konowal).

.
>Znaczy, wyrzucasz jej prace na śmietnik, bo ci się śmiesznie kojarzą? Mhm...
To nie ta formacja intelektualna, która do palenia i zakazu czytania ksiąg namawia.
Tu każdy sam sobie pogląd na głupotę i mądrość wyrabia.
Pan może się nawet do jakiś tekstów modlić, gdy mnie żenują one swoją treściową głupotą. Wolno Panu i mnie też wolno.

Miłego dnia.

@@@
.

>Racjonalnie zachowała się jako dziecko. Potem było już tylko gorzej.
Tak z ciekawości racjonalne zachowanie to jakie? Są jakieś cechy czy po prostu musi być zgodne z doktryną? Dajmy na to, że fanatycy muzułmańscy złapali racjonalistę i chcą że by przyznał że Allach jest jedynym Bogiem na świecie. W domyśle jak nie powie tego to mu głowę utną. Jakie będzie zachowanie racjonalne? Kłamać?

---

Socjalizm albo zdrowie - wybór należy do ciebie
Rozumiej, abyś mógł wierzyć - wierz, abyś mógł zrozumieć.
św. Augustyn

Wydaje mi się, że jej filozofia zmieniła się od czasu jej rozprawy doktorskiej, ale mimo to została pod silnym wpływem fenomenologii.

Pogooglam jeszcze o tym, żeby sprawdzić dokładniej. We wszystkich opracowaniach,, które odnoszą się do całokształtu twórczości wczucie ma już charakter całkowicie uzależniony od Boga. Myślę że katoliccy krytycy bardziej opierają się na napisanej 12 lat później książce pt.: "Fenomenologia Husserla a filozofia św. Tomasza z Akwinu. Księga pamiątkowa ku czci Husserla", co miało miejsce 7 lat po tym jak przyjęła chrzest; i twórczości późniejszej.

"Problemu <<wczucia>>" został napisany wcześniej, ale przyznam szczerze - nie czytałem go.

Nim przyznam, że Husserl "pobłogosławił" filozofię Stein w takim kształcie w jakim jest znana dzisiaj, muszę jeszcze sprawdzić kilka rzeczy. Nie ukrywam że mnie to ciekawi bo wydaje mi się to mało prawdopodobne, żeby osoba z takimi poglądami jak Husserl tak rozpływała się nad neotomistycznym bełkotem Stein.

Ale z drugiej strony filozofowie są dziwni

---

"Mądrość jest dobrem, aczkolwiek jest pożądana nie sama dla siebie, ale z uwagi na konsekwencje"

>Czy Pana zdaniem ktoś, kto - szczerze dążąc do prawdy - dochodzi do wiary, ponosi przez to klęskę?
Owszem.

>Dla Edyty Stein dążenie do prawdy zawsze było czymś najważniejszym, także w pierwszym okresie jej życia, kiedy była jeszcze ateistką.

Co to jest ta prawda i czym jest dochodzenie do niej. Czy jest to cel obiektywny, czy subiektywny. Czy może być wiele prawd, jeżeli tak to czy nadal powinniśmy nazywać to zjawisko prawdą. Bez tych uściśleń to zdanie nie ma sensu logicznego. Może lepiej zamiast słowa prawda zastosować tu inne słowo mające jakieś znaczenie?

>Tak z ciekawości racjonalne zachowanie to jakie? (...) Dajmy na to, że fanatycy muzułmańscy złapali racjonalistę i chcą że by przyznał że Allach jest jedynym Bogiem na świecie. W domyśle jak nie powie tego to mu głowę utną. Jakie będzie zachowanie racjonalne? Kłamać?

Racjonalista powinien oczywiście ratować życie, potwierdzenie bajki pod groźbą śmierci nic dla niego nie zmienia, dla wierzącego to byłoby wyparcie się wiary, wystarczy poczytać jakie problemy mają z podobnego powodu wierzący którzy się rozwiedli.

Też odpowiem przykładem: gdy drogę przebiega mi czarny kot, nie zwracam na to większej uwagi, jeśli byłaby to czarna pantera raczej bym zawrócił.

>>Dla Edyty Stein dążenie do prawdy zawsze było czymś najważniejszym, także w pierwszym okresie jej życia, kiedy była jeszcze ateistką.
>Co to jest ta prawda i czym jest dochodzenie do niej. Czy jest to cel obiektywny, czy subiektywny. Czy może być wiele prawd, jeżeli tak to czy nadal powinniśmy nazywać to zjawisko prawdą. Bez tych uściśleń to zdanie nie ma sensu logicznego. Może lepiej zamiast słowa prawda zastosować tu inne słowo mające jakieś znaczenie?

Pojęcie "prawdy" było kluczowe zarówno dla filozofii Edyty Stein, jak i jej postawy życiowej. Moim zdaniem bez tego pojęcia nie mamy klucza interpretacyjnego do tej filozofii i do tej osoby.

>>Czy Pana zdaniem ktoś, kto - szczerze dążąc do prawdy - dochodzi do wiary, ponosi przez to klęskę?
>Owszem.

A wie Pan, że z tego, co Edyta Stein pisała i mówiła w ostatnim okresie swojego życia, wynika, że nie tylko nie miała poczucia klęski, ale wprost przeciwnie - miała poczucie spełnionego życia?...

.
>>>>Racjonalnie zachowała się jako dziecko. Potem było już tylko gorzej.
>Tak z ciekawości racjonalne zachowanie to jakie?
To potwornie trudne do zrozumienia, ale jak się Pan postara to może choć trochę zrozumie. pl.wikiped(*)lizm_światopoglądowy

>Są jakieś cechy czy po prostu musi być zgodne z doktryną?
Tu jest ogromny problem, gdyż podstawową doktryną racjonalizmu jest odrzucenie wszelakich doktryn. W racjonalizmie nie ma ani autorytetów, ani dogmatów mówiących z góry o tym, co należy uznawać za racjonalne. Tu trzeba myśleć samodzielnie.

>Dajmy na to, że fanatycy muzułmańscy złapali racjonalistę i chcą że by przyznał że Allach jest jedynym Bogiem na świecie. W domyśle jak nie powie tego to mu głowę utną.
A co Pan cierpi do muzułmanów jakby bliscy Panu katolicy mało racjonalistów wymordowali. Każda wiara ogranicza nas intelektualnie, a także moralnie.

>Jakie będzie zachowanie racjonalne? Kłamać?
Wybór należy do racjonalisty i jak uczy historia wybierali różnie.

@@@

---

Wiara albo rozum - wybór należy do ciebie.
.